Stanisław Barszczak, Teraźniejszy bulwar zachodzącego słońca, 1 

W tej opowieści daję wam wizerunek osoby: odbicie w lekturze jej całego życia. Jest to świadectwo, rodem z Grahama Greene’a, że ufam w wasze przeznaczenie, a jednocześnie dowód bezgranicznego uczucia, jakim osoba ta obdarzała literaturę. Nazywał się Klaudiusz Adamek. Jakże lubił ten krótki przedsmak wakacji! Przez długi czas tajemnicza nazwa Zielone Świątki oznaczała dla niego tylko dwa dni wakacji, świąteczne i jasne, w pełni rozwijającego się lata. Podziwiał przed kościołem jedyny czar wiosny. Z młodym, bujnym latem ostatnich tygodni maja, kiedy łąki porastała wysoka szeleszcząca trawa, nie stykał się jednak osobiście, jedynie okno klasy wycinało mu jego osobliwy skrawek. Historię jego życia piszę do Was poprzez lata, które nas dzielą… Albowiem to nie grzechy oddzielają nas od Boga; a nawet przeciwnie, to przez grzechy, z powodu grzechów i dzięki nim bywaliśmy do Niego przywiązani w wielu momentach życia. Im bardziej nasze winy nas upokarzały, tym zapewne bliżsi byliśmy stanu, w jakim Jezus życzyłby sobie nas widzieć. Ale jego oddzielał od Niego sposób, w jaki pokierował życiem, wcześniej to jakieś dawkowanie, które pozwoliło mu na ‘rozkoszne a zbrodnicze używanie świata’, nie wytrącając go ani na chwilę we własnych oczach i wobec ludzi z szeregów, do jakich sam siebie zaliczał i jakim naprawdę był. Od pierwszej chwili, gdy ruszył w życie, kości już były rzucone. Nie mógł stać się kimś innym, musiał być tym właśnie dzieckiem szczęścia, które dzięki literaturze miało przeobrażać spuściznę po erze komunizmu. Ale wróćmy do Zielonych Świątek. Długo Klaudiusz czekał na pierwsze kramy. A najwcześniej ustawiano strzelnicę. Jakie wówczas bywało strzelanie! A jakże! Prosto ze szkoły, mijając obojętnie inne automaty i krążki do rzucania, ruszył ku strzelnicy. Ustawione tu na półkach lalki spoglądały w dół ze szklistą niewinnością jakby figury Przenajświętszej Dziewicy w schowku kościelnym. Spojrzałem w górę: kasztanowe loki, błękitne oczy, malowane policzki. ‘Zdrowaś Maryja… i w godzinę śmierci naszej’ –przemknęło mi przez myśl. -Płacę za sześć strzałów. -Och, to ty? –spytał właściciel budy, patrząc na Klaudiusza z niechęcią i niepokojem. -Tak, to ja. Podaj mi pan tamten pistolet.- Podniósł broń, młoda koścista ręka spokojna była jak głaz. Sześć strzałów wpakował w sam środek tarczy.- To warte nagrody- powiedział. -Możesz dostać swoją przeklętą nagrodę i odwal się- burknął biały na twarzy właściciel budy. -Co chcesz? Czekoladę?- Nie jadam czekolady- odparł Klaudiusz. -Paczkę Klubowych? -Nie palę. -To możesz wziąć lalkę lub wazon do kwiatów. -Niech będzie lalka- odparł Klaudiusz.- Daj mi pan tę z góry, z ciemnymi włosami. -Czy zakładasz rodzinę?- spytał kramarz. Klaudiusz nic nie odpowiedział. Odchodził sztywno, mijając inne kramy. Zaszedł ‘pod muszlę’. Klaudiusz zapłacił trzy złote i wszedł przez kołowrót. Sunął sztywno obok ustawionych w cztery rzędy krzeseł, gdzie publiczność czekała na koncert orkiestry. Z tyłu- w ciemnym, marnym gotowym ubraniu, nieco zbyt szerokim w biodrach- sprawiał wrażenie młodszego, oglądany twarzą w twarz zdawał się starszy. Szaroniebieskie oczy nosiły na sobie niszczycielskie piętno wieczności, z której był wyszedł i ku której zdążał. Orkiestra zaczęła grać. Klaudiuszowi zdawało się, że muzyka porusza mu wnętrzności, że skrzypce zawodzą mu w kiszkach. A słyszał dziwne słowa: Jestem podrzutkiem… ima się mnie inny koloryt, inny rodzaj… Na skrzyżowaniach pośrodku wiosek niczym zbłąkany chłopczyk, śpiewam tylko dla mnie, wtórując sobie na harfie, z której deszcze zmyły już złocenia… W istocie miał w sobie coś z puchacza, któremu na głowie sterczą dwa pęczki piór, zwane uszami. Radość tworzył sobie sam- nawet w jakiejś mierze przyjemność fizyczną… Sadowił się wygodnie na zwykłym miejscu w ławce i pochłaniał książkę, jaką sobie wybrał z ‘drewnianej’ biblioteki w głębi klasy… Dzisiaj odczytuje tylko to, co już czytał… Szukał odbicia swojego ja w stworzeniach ludzkich, jakkolwiek dziś już nie żyjących, w takiej postaci, w jakiej ich widziały jego dziecinne oczy… Pierwszy jego pamiętnik opisywał drogę uświadamiana sobie własnej osobowości poprzez ulubione dzieła… Literatura zdawała się mu być podobną do zaczarowanego pałacu o labiryntach korytarzy, gdzie błąkał się z komnaty do komnaty… Dzieci łakną jednak świadomości, że są co najmniej miłe. Teraz jakby przebudzał się z pierwszego snu… Teczka wypchana książkami mniej mu ciążyła niż serce. Matka nie wiedziała, że co rano przeżywał ten sam ból: oto miał znowu spędzić cały dzień z dala od niej!…O ciemne poranki, jak bardzo on was pokochał! Miasta, przechodząc z jednej epoki w drugą, zmieniają nie tylko wygląd, ale i atmosferę, i zapach. Ani wstawanie przed świtem w lodowatym pokoju, ani nogi i ręce spuchnięte od odmrożeń, nieżyczliwi nauczyciele, kpiny całej klasy, gdy stał przykuty do tablicy, ani kolega, w czasie pauzy dotkliwie wyzyskujący swą siłę, żadna z tych udręk nie zatruwała tajemnego źródła jego radości: wyczekiwania godziny trzeciej, powrotu do domu we mgle, już pachnącej Gwiazdką. Mimo całej posępności uczniowskiego życia, szczęście Gwiazdki wciąż na nowo je rozświetlało i wystarczało, by rozproszyć jego smutek. O Miłości moja, miłości zmierzchu mojego żywota, uraduj mnie swoim widokiem w chwili, gdy będę odchodzić, zdawał się sobie podśpiewywać. A na wsi w Przemyskiem albo za Krakowem lubił iść wtedy do czarnej obory, gdzie w półmroku połyskiwało wielkie oko bydlęcia. W ten sposób czas jakby się odnalazł, ale nie jak w powieści Prousta poprzez smak ciastka czy aromat lipowego naparu, a dlatego, że Bóg narodził się dzieckiem i przez to wprowadzony został w wiekuistą teraźniejszość… Za sprawą Łaski sponad mętnych wód, niczym posągi bożków, co zdołały ocaleć, choć zatopione zostały przed wielu, wielu wiekami, wyłania się smagła, zadumana twarzyczka, na której muł i błoto nie zostawiły śladów, ta sama twarz, na którą padał łagodny migotliwy blask świeczek szopki, ustawianej w pokoju. Jako dziecko z rozkoszą przepadał w ogrodzie Państwa Goleniewskich, na czas ich wizyty tam, kiedy kolega zapraszał go z zapadłego kąta w samym sercu parafii, koło kościoła… A czasami znajdował nawet chwile, by nawiedzić Państwa Lenarcików. Ich dom pozostawał miejscem szczególnym, jedynym schronieniem skrywanych przez Klaudiusza w głębi serca odczuć i marzeń. Tam droga nie prowadziła już dalej… kończyła się na domu pani Lenarcik. Dzięki temu kojarzył mu się on z wyobrażeniem jakiegoś wybielonego bunkra, poza którym nie istnieje już nic. Na końcu przeczystych pokoi był gabinet pana Profesora od matematyki, gdzie stał fortepian… Klaudiusz miał zawsze przed oczami ulicę Gospodarczą, z czasem wyłożoną cegłą i zalaną asfaltem. Nic poza tą krainą najmniej malowniczą, jakie mogły chyba być na świecie, najuboższą, najbardziej płaską: pole- podwórko i na nim gdzieniegdzie sterczący, na wpół zeschły kasztan, zabytek z bardzo odległych czasów; a dokoła królestwo wielkich landów, za murem królestwo kościoła, potem królestwo landów, na których jedyne drogi znaczyły koleiny wozów, zdążających do świata, zamknięta przestrzeń do komórek z węglem i do opuszczonych zabudowań gospodarczych, z rosnącą brzózką w miejscu wiązania brakującego dachu… Tu ogarniało go głębokie uczucie bezpieczeństwa, jakie później nie doznawał już nigdy; jakby na powrót znalazł się w łonie matki: na nowo skulony w najtajniejszym ukryciu owej ubogiej ziemi, która go przyjęła. „Ona mi pierwsza pokazała księżyc i pierwszy śnieg na świerkach, i pierwszy deszcz. Byłem wtedy mały jak muszelka, a czarna suknia matki szumiała jak Morze Czarne.” W domu przy kościele mieszkały dwie starsze panie, o tej która była głucha, mówiono, że była niegdyś śliczna. Ale jakąż rolę mogła grać uroda pod wieczór jej dni. Maleńki, zaczarowany świat u kresu drogi, tutaj się kończącej, dawał mu pojęcie tego, co niezmienne. Wszystko przeminie, lecz przynajmniej coś pozostanie nie zmienione. Że pewnego dnia nic nie zostanie z owego biednego raju, nie umiałby sobie w ogóle wyobrazić, tak bardzo te starodawne ‘folwarczki’, ten wówczas olbrzymi kasztan, zdawały się na wieki tu osiadłe i jakby skamieniałe w wiekuistym trwaniu… Klaudiusz nie umiał nigdy uwierzyć, że nosimy w sobie arcydzieło wspaniałego malarza, co nigdy się nie ujawni… W miasteczku była remiza strażacka na ulicy Szosowej, Szkoła im. F. Dzierżyńskiego (w szkole nie cuchnął chlorek z ubikacji, za to rozbrzmiewał donośny głos pana Warkocza i pani Nowak), Huta Szkła Gospodarczego, Kamienica Łaniewskich, na zakręcie była cukiernia, ‘schódki’, to tam -pamiętał- otrzymał dropsy. Po drugiej stronie torów była stacja kolei żelaznej z okazałym budynkiem stacyjnym. Za stacją ‘pałac’, którego tylko ruiny wyrastają teraz z ziemi, ale także ośrodek zdrowia, przychodnia, ‘dom kultury’ , ‘defiladowa’ ulica Chemiczna. Oczarowanie było jakby stanem łaski, właściwym dzieciństwu i sprawiającym, że oddychał i poruszał się w świecie odmienionym… Często skakał po korytarzu na drugim piętrze kamienic Kościelna 75 i Gospodarcza 8, które już mało kto pamięta… Każda chwila dni i nocy pozostawała w zasięgu tej symfonii… Z ‘chorób’, które wtedy czasem pojawiały się w miasteczku, można wymienić ‘zaglądanie do kieliszka’, ‘letarg’, ‘czyny partyjne’, wycieczki robotników fabryk ku kurortom, piękne ogrody, kolejki za mięsem na kartki, siostra skrytka. Nie było takich ‘chorób’ jak wykrwawienie się przy porodzie dziecka, czy ‘pojawienie się księży z innej planety’ itp. Czy ów obraz Klaudiusz odnajdywał w sobie? Nie, on go odtwarzał z wyblakłej już kliszy. Klaudiusz szedł prosto przed siebie, nie patrząc ani w prawo, ani w lewo. Marzył o spotkaniu Kasi. Odszukać pulchną Kasię? Już pewnie ją znaleźli inni. Muszę pomyśleć-powtarzał sobie-muszę pomyśleć. Otworzył kołowrót i wyszedł na ulicę. Przez pośpiech nie wziął nawet kapelusza. Włosy na czubku głowy miał przerzedzone, suche i łamliwe; pełno w nich było łupieżu. Jeszcze w tym tygodniu wyjechał daleko, do Pobierowa, nad Bałtyk w Polsce. Szedł szybko bez wyraźnego celu, ale w Pobierowie każda droga prowadzi nad morze… Zszedł kamiennymi schodami, lasem sosnowym nad morze. Pragnął być sam. Tego dnia wcześnie zamykano sklepy, toteż sklepiki frontem zwrócone do plaży, były już zamknięte. Wlókł się brzegiem asfaltu, szurając nogami po żwirze. -Nie będę sypał- powiedział głucho do fali, gdy nadpłynęła i cofnęła się… Przeszedł w cień pod molo, a tani fotograf zdjął go tam na migawkę i wcisnął mu do ręki kwitek. On nawet tego nie zauważył… Po mokrym, pociemniałym, gruboziarnistym piachu biegły w dal słupy żelazne, dźwigające ponad jego głową drogę szybkiego, fotoplastykony, oraz teraźniejsze ‘cuda techniki’. Spomiędzy filarów wprost na niego wyleciała mewa, ten przestraszony ptak, co zbłąkany w buszu wyrwał się z ciemności na światło słońca… Potem potknął się jeszcze o stary chodak i- by nie upaść- wsparł się ręką o kamienie. Tu, pod filarami, gdzie nie docierało nigdy ciepło słońca, skrył się cały chłód morza. W końcu wyszedł z cienia i znowu wdrapał się na promenadę. Dzisiaj jeszcze nie ma w Pobierowie lepszej promenady i Zachodniego Mola. A szkoda. Ale Klaudiusz go tam widział. Dalej, był tam jego pensjonat. Słońce schodziło już za morze. Lecz zmierzch bywa różny, i widnokrąg o zachodzie barwi się rozmaicie, w zależności od losu człowieka. Bladozielone kopuły Pawilonu płynęły nad zakurzonymi drzewami niby fale…

Stanisław Barszczak, Cytadela rzymskiej jedności

Podczas obecnej dziękczynnej pielgrzymki do Rzymu za pięćdziesiąt lat życia i wizyty u grobów Świętych Apostołów z podziękowaniem za dwadzieścia pięć lat mojego kapłaństwa, zwiedziłem jedną z największych atrakcji Rzymu, Villę Borghese. Do tego obiektu można wejść z 18 punktów, znajdujących się w różnych dzielnicach Włoch. Park, który należy do Villi zajmuje obszar 80 hektarów. Przez wielu, jest on uznawany za najwspanialszy park świata. Można w nim zobaczyć drzewa i krzewy ukształtowane w geometryczne figury. Znajdują się tutaj ogrody w stylu angielskim, łąki i gaje , które odzwierciedlają pozamiejskie pejzaże. Jednakże wspaniała i bujna roślinność to nie jedyna atrakcja Villi Borghese. Nieopodal Viale dei Pupazzi zobaczyć można dwie cudowne, XVII- wieczne fontanny, zaś przy Piazza di Siena oczarowuje swym pięknem świątynia Diany. Wewnątrz świątyni podziwiać można posąg słynnej Afrodyty. Zwiedzając Villę Borghese podczas pielgrzymki do Rzymu obowiązkowym punktem jest także XVII- wieczny budynek Casina di Raffaello, z którego tarasów można podziwiać wspaniały widok na całą okolicę. To jednak nie wszystkie atrakcje jakie kryje w sobie Park. Ponieważ na jego terenie znajduje się także rzymski ogród zoologiczny, który powstał już na początku XIX wieku. Koniecznie zajrzeć trzeba również do Muzeum Villi, w którym znajduje się Galeria Borghese – muzeum państwowe w Rzymie, przechowujące znaczącą część kolekcji Borghese na które składało się malarstwo, rzeźba i antyki. Muzeum mieści się w Willi Borghese wchodzącej w skład zespołu pałacowo-parkowego. Kręgi nieba, góra i bolesna dolina – Raj, Czyściec i Piekło – są wszystkie naraz w Villi Borghese, o której powiemy dziś sobie więc tyle, ile chcemy sobie powiedzieć, nie więcej. O Villi Borghese można mówić na przykład na marginesie szkiców o piniach i o kardynale Scypionie, który wątpliwymi środkami stworzył niewątpliwie przejmującą kolekcję, z Caravaggiem, Berninim, Antonellem z Messyny, Rafaelem i kim tylko chcemy. Wszystkie te dzieła to jednak byłoby wciąż za mało wobec ambicji niektórych, by w jednym miejscu świata znaleźć wszystkie zaświaty, widoczne naraz, pogodzone w różnorodnym pejzażu. Cechą Villi, na którą rzadko się zwraca uwagę, jest jej naturalne zanurzenie w Mieście, bez przesadnych bram i ogrodzeń. Jak z lasu na polanę, z początku nie rozpoznaną i nieogarnioną, można wejść do niej, czyli do parku, od Porta Pinciana, czyli od via Vittorio Veneto, zostawiając za sobą blaski Dolce Vita, albo od drugiej strony, od via Giulia, mając za plecami Muzeum Etruskie i wydział architektury ze wspomnieniem rewolty 1968 roku. Można zacząć od Monti Parioli, od Piazzale Flaminio, i na kilka jeszcze sposobów, ale ja radzę od Piazza del Popolo, od stromej wspinaczki na sterczące nad placem Pincio. Na taras Pincio można wejść również sprytniej, mniej stromą drogą – od szczytu Schodów Hiszpańskich, wzdłuż Villa Medici, przecinając skwer Mickiewicza. Pierwsza droga jest trudna i krótka, druga długa i krajobrazowa, ale obie prowadzą na taras, z którego można spojrzeć na dachy Rzymu, na plac, przez filigran konturów par, które na Pincio właśnie całują się chyba najchętniej na świecie, a przynajmniej w Rzymie. Idąc dalej, wśród głów bohaterów narodowego zjednoczenia, mija się teatrzyk San Carlino, gdzie podobno neapolitańska grupa administrowana przez uzdolnionego Niemca, gra dla dzieci również polskie spektakle, o Chopinie i Smoku Wawelskim, mija się też kawiarnię dell’Orologio, w której pracuje bodaj najbardziej ‘brytyjski’ barman, mija się zegar wodny, wchodzi się na pomost nad ruchliwą arterią Muro Torto, następnie w wysadzaną magnoliami aleję, po której obu stronach otwierają się pierwsze połoniny niebios. Polegują na nich kochankowie, biwakują rodziny, leżakują do dojrzałości licealiści i studenci. W tej części parku, przepołowionego przez rondo delle Canestre, biją również źródła gwaru i hałasu. Tego, który da się znieść, czyli popisów wrotkarzy i rolkarzy (mistrzów w każdym wieku, którzy ustawiają sobie tory przeszkód i pokonują je podziwiani przez zakochane nastolatki i zachwyconych adeptów), i tych, które są zmorą parków i kurortów, czyli samochodów, które nie pozwalają się zagubić w myślach, bo mogłyby zgilotynizować zamyślonym nogi. Ale nie tutaj jeszcze bije ta rozpierająca piersi, do zachłyśnięcia, radość Villi Borghese, płynąca z harmonii nieba, wzgórza i bolesnej doliny. Po nią trzeba pójść dalej, w kierunku galerii, przechodząc przez rondo delle Canestre, z którego rozchodzą się drogi prowadzące na Piazza del Popolo i na via Vittorio Veneto, i po chwili zacznie rysować się ukochany spektakl. Lecz jeszcze pozwlekajmy, zajrzymy nad jeziorko po lewej, z kawiarnią, za którą jest plac z posągami pisarzy o imionach nieznanych w części, bo przecież Gogola i Sienkiewicza rozpoznamy z łatwością, zerknijmy też, po prawej, na rozczulające rozmiarami pokaźnej zabawki Cinema dei Piccoli, ‘Kino Maluchów’, lecz miejsce, które skupia w sobie wszystkie miejsca świata zaczyna się dopiero od maleńkiego wzgórza, na którym stoi tak zwany (myląco) Domek Rafaela, z kościółkiem i ośrodkiem zabaw dla dzieci. I kiedy tam staniesz, Wędrowcze, jak ja lubię stawać, albo usiądziesz, jak i ja lubię, na wielkim pniu niczym gigant powalony na trawę, zacznie się dla Ciebie ze zmysłową również ta wielka duchowa uczta. Usiądź a rozpoznaj teren. Polanka schodzi do placu Sieneńskiego, który nazywa się, jak się nazywa, dla przypomnienia, że rodzina Borghese pochodzi ze Sieny. Odbywają się tutaj zawody konne i koncerty, ale nie myśl o nich w tej chwili. Lekko bielejący budynek za krzakami, nieco po lewej, to teatr szekspirowski. Lecz najciekawsze jest to, co ukrywa się przed tobą na wprost – Valle Giulia, wąwóz, biegnący prostokątnie do Twojego wzroku. W tej scenerii spotkałem dwie turystki z pieskiem na spacerze. A niczym na jawie -parę młodych Włochów, którzy rozumieją się w mig. Chcą wiedzieć po co tu jestem. Obecność przeplata się w naszej bliskości z dyskretnym skrywaniem osobistych ambicji i jedynych uczuć podczas tego urokliwego dnia. Idę za nimi, pozostawiając za sobą ‘hipodrom’ . Oto kręgi nieba, czyli czasze pinii nad tobą. Oto wzgórze: na którym siedzisz. Oto bolesna dolina: do której zejdź natychmiast, kiedy już się napatrzysz. I kiedy będziesz nią schodził, ze świadomością, że cała sztuka i cała natura, wszystkie cienie i blaski kładą się na jej zboczach, i kiedy zobaczysz innych, którzy schodzą razem z tobą, choć niezależnie od ciebie, a wśród tych innych są nie tylko osoby ludzkie, lecz również psy, czasem konie, i kiedy do twoich uszu dotrą głosy zwierząt, ludzi i maszyn, zrozumiesz, że jesteś gdzieś wszędzie ze wszystkimi bez reszty. A przed tobą 15 mniejszych zabytkowych zabudowań, 13 małych budowli, dziesiątki fontann, pomników i rzeźb. Sama Villa Borghese znajduje się tedy w jednym z najstarszych i najpiękniejszych parków miasta, rozciągających się na przestrzeni 80 ha. Park składa się z obszarów o rozmaitym charakterze, ogrody o geometrycznych klombach, obszary ukształtowane malowniczo, typowe dla ogrodów angielskich, laki i małe lasy które przypominają pejzaż wsi około rzymskiej. Wycieczka po parku w letnie dni to doskonały pomysł na ucieczką od tłoku stolicy rzymskiej. Można się tutaj doskonale zrelaksować i nabrać sił do kolejnego etapu zwiedzania. Podziwiałem ten park z nutką poezji, z naszym Jankiem Lechoniem.. „Ogród, z którego jesień wszystkie zdarła wdzięki, Drzew wierzchołki strzaskane, bielejące kości, Marmurowy Apollo bez głowy i ręki i podarte sztandary szumiące w ciemności. Miłość, która jak wicher przez dusze przewiała, łzy piła, jak zwierz była, co krew naszą chłeptał, wiarołomne przysięgi, któreś mi szeptała, zaklęcia, w którem wierzył i sam je podeptał. A nad ową otchłanią, gdzie się razem stacza, zło i dobro i w trupiej rozkłada się pleśni, głos się wznosi, co wszystko wskrzesza i przebacza; ‘Ach! musi umrzeć w życiu, co ma powstać w pieśni’. Zespół parkowy powstał z woli właściciela Pałacyku Książęcego (Casino Nobile) siostrzeńca papieża Pawła V Kardynała Scipiona Borghese dla pomieszczenia jego słynnej kolekcji sztuki. Pałac został ukończony w 1616. Architektem budynku był Flaminio Ponzio, chociaż wkład w projekt miał również flamandzki architekt Giovanni Vasanzio. Vasanzio jest autorem fasady, Ponzio zadecydował o proporcjach pomieszczeń i doryckim porządku zewnętrza. Gromadzenie zbioru rozpoczął kardynał Scipione Borghese, siostrzeniec papieża Pawła V. Dla niego też została zbudowana Villa Borghese, gdzie aktualnie mieści się galeria. Scipione był jednym z pierwszych mecenasów Berniniego oraz wielbicielem sztuki Caravaggia co znalazło odbicie w zawartości kolekcji. W 1807 książę Camillo Borghese sprzedał część kolekcji Napoleonowi Bonaparte, to jest 154 posągów, 160 popiersi, 170 płaskorzeźb, 30 kolumn i rozmaitych waz. Sprzedane działa utworzyły Kolekcję Borghese w Luwrze. W 1827 książę Camillo zakupił w Paryżu słynną Danae Correggia. Głównym celem naszej wizyty jest zapoznanie sie z kolekcją, która została udostępniona publiczności dopiero w 1903 roku. Tu znajdują sie rzeźby młodego Berniniego: “David”, “Porwanie Dafne”, “Pluto i Proserpina”; rzeźbiarski akt Paoliny Bonaparte dzieło Canowy, kolekcja obrazów Tycjana, Rafaela, Caravaggio oraz wielu innych. Przechodzę w kierunku Villi Borghese. Wspomniałem na przypadek Charle’a Bukowskiego: „/…/ Nagle jakaś mniej więcej piętnastolatka w ciasnych niebieskich dżinsach, które ściskają jej tyłek jak dwie dłonie, wychodzi na jezdnię tuż przed moim wozem, zatrzymuję się, żeby dać jej przejść, kiedy przyglądam się jej falującym kształtom, rzuca przekrwione spojrzenie przez przednią szybę, prosto na mnie wydyma największą różową kulę balonówy jaką w życiu widziałem, a ja przez radio z samochodu słucham Beethovena. Wchodzi do sklepiku spożywczego i już jej nie ma, a ja zostaję z Ludwigiem.” Kiedy przemierzałem kolejne sale w gościnnym Muzeum, znów ujrzałem moich nastolatków. Widzę tę dziewczynę na obrazach kąpiącej się Diany. Jej chłopaka jako rozlegającego się na posłaniu aniołka pogrążonego w jemu tylko znanym śnie o miłości. Tycjan wydał mi się zbyt naturalny w odmalowywaniu życia, Bassano z kolei -mi najbliższym, przez sam fakt nieskrępowanych a zadurzonych jak w letargu apostołów, z świętym Janem śpiącym wygodnie przed Chrystusem. Podziwiałem z nimi ich przyjemne chwile przeżywane z mistrzem, naszym Panem, na ostatniej wieczerzy. Przedstawieni w Galerii Borghese malarze ukazują narodzenie Jezusa z perspektywą najczęściej po lewej stronie przecudnej krainy. Ujrzałem tutaj świętego Piotra z ‘małą’ głową a z wielkim kluczem w ręce; świętego Pawła rzuconego na ziemię na momentalnie rozjaśnionej polanie pośród drzew, małego Jana i Jezuska bawiących się razem; ekstazy świętej Katarzyny; świętego Józefa pozostającego nieco w cieniu Maryi; Józefa Egipskiego z żoną Putyfara (jakby odwzorowanie języka miłości mojej pary); świętego Hieronima i świętego Krzysztofa wspólnie stojących pod krzyżem Chrystusowym; uczniów zdążających do Emaus, których w zamaszystym kroku wyprzedza Pan Jezus, a oni go doganiają; Chrystusa na weselu w Kanie, jak wydaje polecenia do sług uczty z jednego rogu wielkiego stołu; pietę- cześć ołtarzową z przedstawionymi św. Antonim, świętą Elżbietą Węgierską… Kolosseum Canaletta. Wydaje mi się, że wkroczyliśmy obecnie w wielką epokę świętego Jana Chrzciciela, który głosi dalej wielkie kazania o wchodzącym w nasze życie Jezusie. Z obrazów w Galerii Borghese przeświecała prawda, że ten Jezus musiał zmartwychwstać, „bo próżna byłaby nasza wiara!” Nie, nie. A właśnie z powodu wejścia przez nas na szczyty nieosiągalne. W przedstawianiu zmartwychwstałego Chrystusa wiele postaci zastygło w pozach zaskoczonych, tu widać kogoś głowę, tam nogi czy odwrócone ręce, a wszyscy zastygli w działaniu jakby w różnych kierunkach, nie ma tu żadnej symetrii. Gdy zszedłem na parter pozostawałem pod ogromnym urokiem marmurowych figur Jana Wawrzyńca Berniniego. Po dwóch godzinach podczas tej jedynej podróży w czasie, musiałem wrócić na ziemię. Moi kochani. W końcu chcę jeszcze Wam powiedzieć, że spotkałem ten Rzym nieco inny wieczorem. Widzicie, wciąż myślą podążam na spacer po Rzymie jakby ostatnim razem. Marzą mi się spacery z wami, i pewnego dnia podobne widoki: Piazza del Popolo, Kościół S. Maria del Popolo, Villa Borghese, Trinita dei Monti, Schody Hiszpańskie. W dniu drugim zwiedzanie Watykanu: Vialle della Conciliazione, Most i Zamek Anioła, Bazylika św. Piotra, groby papieskie, wyjazd na kopułę Bazyliki oraz wieczorem: Bazylika Santa Maria Maggiore, Święte Schody, Bazylika św. Jana na Lateranie . W dniu trzecim Muzeum Watykańskie (rano), Forum Romanum, Piazza Venezia, Ołtarz Ojczyzny, Koloseum, Kapitol, kościoły: Santa Maria di Aracoeli, św. Piotra w Okowach, Bocca di Verità (Usta Prawdy); odpoczynek w południe w Circo Massimo lub Termach Karakalli. W dniu czwartym: Bazylika św. Pawła za Murami, a następnie pociągiem ze stacji Basilica San Paolo (ta sama co linii metra) do Ostaia Antica; tam zwiedzanie niczym w Pompejach ruin starożytnej Ostii. Wersja letnia: rano pobyt nad morzem w Ostii – dojazd metrem B do stacji Piramide lub Basilica San Paolo i przesiadka na pociąg do Ostii, wysiadka na Lido Centro lub na którejkolwiek z następnych stacji i udanie się na plażę. A było się tam, a jakże! Wszak obecnie już po raz siódmy byłem w wiecznym mieście. W drodze powrotnej Bazylika św. Pawła za Murami. Wieczór – spacer spod Koloseum w kierunku Fontanny di Trevi (oczywiście z kupnem loda) albo w kierunku Piazza Navona. W końcu w dniu piątym przed południem: kościół św. Andrzeja na Kwirynale z relikwiami św. Stanisława Kostki, pierwowzór baroku – Bazylika Il Gesù, Panteon, Piazza Navona, następnie Anioł Pański z papieżem, później Campo di Fiori. Nie orientuję się czy powędrowalibyście ze mną przez wszystkie słynne siedem wzgórz Rzymu, a mianowicie: Awentyn, Palatyn, Kwirynał, Wiminał, Celius, Eskwilin, Kapitol. Ale z pewnością tą drogą bylibyście zauroczeni. „Od cienistego schodziłem klasztoru…W dole, na Forum, chłodny cień wieczoru. Na Kapitolu – ostatni błysk słońca! Na Palatynie zieleń ciemniejąca, na tle niebiosów jasnych, przypomina półfantastyczne obrazy Boecklina. Niżej kolumny pośród ciętych cisów, białe z marmuru i czarne z cyprysów. Nad całym miastem mrok i fiolety, po Corso stępem wracają karety z Villa Borghese. Wśród zgiełku i wrzawy w oczy dam rzymskich patrzy tłum ciekawy. Szare ulice purpurą swą plami Collegium z wolna idące parami, i nad niepokój wieczornego miastakopuła, wznosząc złoty krzyż, urasta.” W Rzymie bywałem również z J. Parandowskim, J. Iwaszkiewiczem, M. Wańkowiczem, z obrazami wyjętymi z filmu „Bitwa pod Anzio”, niczym Eneasz, który unosi z płonącej Troi swojego słabego ojca, obok biegł jego syn, a z tyłu tuż za nimi jego żona. Kiedyś Tadeusz Konwicki napisał: “Bogowie są dobrzy, gdyż boskość to bezruch. Wszelkie zło bierze się z ruchu. Ruch w tym mikrokosmosie powoduje zmiany, a zmienności towarzyszy ból”. “Jestem tylko echem, co przenosi w wieczność wasz ludzki płacz. Może jedynie to stanowi istotę boskości”. Niech i tak będzie.

Stanisław Barszczak, Die Kirche war immer der Mann

War das für Sie als Holocaustüberlebende eine besondere Verpflichtung, weil Sie Ausgrenzung am eigenen Leib erfahren mussten? Channa Birnfeld, Zeitzeugin und Holocaust-Überlebende im Gespräch mit Dr. Sybille Krafft spiegelte sich auf diese und andere Fragen. Wir durften nicht mehr in die Schule gehen, meine Geschwister, die auf der Universität waren, mussten die Uni verlassen. Allerdings hatten Sie dann das große Pech, dass die Kühe, die sie hatten, einer Epidemie zum Opfer fielen. Da es dort nicht für sie alle Arbeitsplätze gab, haben sie sich getrennt: Jeder versuchte irgendwo, irgendwie auf eigene Faust Arbeit zu finden…-Was wussten Sie denn damals überhaupt von Nazi-Deutschland? -Die Reichspogromnacht vom November 1938 war ja schon längst vorbei: Wie viel wussten Sie? Wussten Sie, wie bedroht Sie sind? Ich muss Ihnen gestehen, dass ich damals mit meinen 18 Jahren sehr unbedarft gewesen bin. Dort in dieser Gegend der Welt haben damals die 18-Jährigen nur sehr wenig Zeitung gelesen. Und wenn sie Zeitung gelesen haben, dann hat sie natürlich nur die Berichterstattung über Kino und Theater interessiert. Aber wir wussten doch, dass es schlimm um uns steht. In das Haus, in dem wir wohnten, kam nun auch eine Familie aus Österreich, eine jüdische Familie, die aus Österreich geflüchtet war. Das Wort “Flüchtling” gab es also bereits bei uns. Aus meinen jugendlichen Erfahrungen ich erinnere mich wie zu Ząbkowice in den 1970er Jahren im vergangenen Jahrhundert dieRückkehrer aus dem Osten, aus Weißrussland, Litauen angekommen sind. Sie lebten in der Nähe von uns, und ich hatte das Bild von einigen der Leute-Pilger. Karaimowie, deren Geschichte ich vor fünf Jahren in Trakai in Litauen traf, erinnerte mich die Geschichte dieser Menschen. Alles war breit, danach umfangreich, auch die Spuren aus Russland in eine neue Eisen und Stahl Huta Katowice, der mit große Anstrengung von Mitteln und Kraft menschlichen gebaut worden ist. Horizont war immens, der am Konklave Polnischen Papstes in Oktober 1978 gab. Ich persönlich las dann mit Aufmerksamkeit die viele Zeitschriften und Zeitungen, beobachtete gute Filme und Theater in der polnischen Fernsehen. Aber zurück zu der Geschichte über das Leben der Mrs. Channa.- Und dann kam der Tag, an dem die deutsche Wehrmacht einmarschiert ist: Das war der 19. März 1944. Können Sie sich noch an diesen Tag, der Ihr weiteres Leben so verändert hat, erinnern? Ich kann mich noch sehr gut an diesen Tag erinnern. Es gab teilweise eine Euphorie, die aber nicht sehr weit verbreitet war. Vor allem aber waren wir bedrückt, und wir Juden sowieso. Denn wir fürchteten uns vor dem, was nun kommen würde. Wir hatten ja bereits seit 1940 unter dem ungarischen Regime genug gelitten, denn wir hatten z. B. von den höheren staatlichen Schulen abgehen müssen: Für uns war dann extra ein jüdisches Gymnasium errichtet worden. Wir hatten also ganz schlechte Vorahnungen als die Deutschen einmarschierten. In meinem Leben war so ein besonderer Tag ein Sprung-Umzug von Mom und mich nach Krakau, Kozłówek, am 20. März 1991.- Bevor Sie ins Getto gekommen waren, Dr. Sybille Krafft Holocaust-Überlebende fragte, hatten Sie ja all Ihre Habseligkeiten und Ihr Eigentum zurücklassen müssen. In diesem Ghetto blieben Sie jedoch nur drei Wochen, und dann kam der große Transport. Ja. Wie war das? Wohin ging dieser Transport, wohin dachten Sie, dass Sie gebracht werden mit Ihrer Familie? Wir dachten nicht wirklich konkret nach, jedenfalls zumindest ich nicht. Man hat stattdessen einfach so in den Tag hineingelebt und hat gehofft und gehofft und gehofft. Aber eines Tages wurden wir eben doch zu Fuß zum Bahnhof geführt: Dort mussten wir in Viehwaggons einsteigen. Wir waren sehr, sehr viele Menschen jeweils in diesen Viehwaggons. Vier Tage und Nächte dauerte diese Fahrt, ohne dass wir gewusst hätten, wohin es geht. Als wir an die Grenze kamen, kam an dieses kleine Fenster am Viehwaggon ein ungarischer Zöllner und sagte zu uns: “Wenn ihr noch irgendwelchen Schmuck habt, gebt ihn mir, denn das wird euch sowieso alles weggenommen.” Nun ja, das war schon ein ganz schlechtes Zeichen. Die Fahrt ging Tag und Nacht weiter und eines Nachmittags sind wir dann irgendwo angekommen. Wir mussten im Waggon bleiben, in diesem Waggon waren zwei Kübel, je einer links und rechts. Sie waren schnell voll geworden, waren inzwischen übergelaufen. Und sie stanken natürlich grausam, das ist klar. Erst als es dunkel wurde, wurden dann die Türen aufgerissen und es hieß: “Los! Los!” Dort habe ich zum ersten Mal dieses Wort “los!” gehört. Wir hatten zwar in der Schule Deutschunterricht gehabt, aber das Wort “los!” hatten wir nicht gelernt.  Als diese Transporte damals stattfanden, hat man ja innerhalb weniger Monate insgesamt an die 500000 ungarische Juden deportiert. Lieber Leser, wenn ich war in Ząbkowice eines Tages ich besuchte eine Frau, Maria, der auf die Pfarrei in Ujejsce wohnte, und sie sprach mit mir über seine Rückkehr solche Wagen am Ende der Hitlerische Besatzung in Polen nach Hause. Die Lage war sehr ähnlich.- Das waren gerade mal sechs Wochen! -Diese Menschen wurden in die Deportationslager, in die Vernichtungslager deportiert. Aber diese Lager waren ja ohnehin bereits übervoll, sodass ein Großteil der Ankommenden sofort weiter in die Gaskammern getrieben wurde.-Laut Statistik wurden 87 Prozent der ungarischen Juden sofort ermordet. –Was ist mit Ihrer Familie bei der Ankunft passiert?- Wie gesagt, es hieß “Los! Los!” und wir sprangen aus dem Waggon. Sofort mussten wir uns aufteilen, die Frauen nach links, die Männer nach rechts. Und dann kamen so merkwürdige Gestalten in Pyjamas an und stupsten uns hin und her. Wir wussten nicht sofort, was sie meinten, bis uns klar wurde, dass wir uns in Fünferreihen aufzustellen hatten. Wir marschierten also in Fünferreihen los und diese Leute in den Pyjamas sagten, wenn sie Frauen mit kleinen Kindern sahen, zu uns auf Jiddisch: “Gib dein Kind deiner Mutter, gibt dein Kind deiner Schwiegermutter!” Die Frauen verstanden nicht, warum und weshalb sie das tun sollten, aber es herrschte einfach Panik und alles musste ja schnell, schnell gehen. Also machten sie, was ihnen diese Pyjama-Menschen sagten. Wir marschierten also in Fünferreihen, wobei es zufälligerweise so war, dass ich links in der Reihe marschierte und rechts von mir waren meine Mutter und meine Schwester und zwei mir unbekannte Frauen. Als wir im Dunklen dort vorne ankamen, wartete unter einer Laterne ein SS-Offizier auf uns. An mehr kann ich mich jedenfalls nicht erinnern. Dieser SS-Offizier guckte in unsere Gesichter: Ich war ja jung und stand links in der Reihe. Mich schickte er auf die Seite, während die anderen vier weitergehen mussten. Meine Schwester hatte aber das Gefühl: “Das Kind” – damals war ich für sie noch ein Kind – “hat bestimmt Angst in dieser Dunkelheit.” Deswegen drehte sie sich nach einigen Schritten nach mir um: und zwar hinter dem Rücken meiner Mutter. Dabei fiel das Licht der Laterne auf ihr Gesicht: Sie war blond und jung und hübsch, woraufhin dieser SS-Mann zwei Schritte nach vorne machte, sie am Ellenbogen fasste und auf meine Seite zog. Dann hörte ich, wie jemand meinen Namen rief: Ich drehte mich um und sie lief mir einfach hinterher. Später hat sie mir dann erzählt, dass unsere Mutter in diesem Moment gesagt hat: “Ja, wohin bringen Sie denn die beiden? Das sind doch meine Töchter!” Sie bekam zur Antwort: “Das macht nichts, morgen siehst du sie wieder!” So hatte ich jedenfalls das große Glück, dass ich meine Schwester an meiner Seite hatte.- Was haben Sie gedacht, was mit Ihrer Mutter und mit Ihrem Vater geschehen ist? Und wann hatten Sie Gewissheit, was mit ihnen passiert war? –Gar nichts habe ich gedacht, denn man konnte sich einfach nicht vorstellen, dass man da an etwas sehr, sehr Schlimmes denken muss. Nach zwei Tagen fragten wir dann aber unsere Blockälteste: Sie zeigte nur mit dem Daumen nach oben. Wir fragten sie, was diese Handbewegung bedeute. “Na ja, sie sind durch den Schornstein gegangen”, gab sie uns zur Antwort. Wir erwiderten, dass doch kein Mensch durch den Schornstein passt. Daraufhin sagte sie: “Ja seid ihr denn verrückt? Die sind verbrannt worden!” Sie wurden dann zusammen mit Ihrer Schwester und Ihrer Tante im Frauenteil von Auschwitz-Birkenau untergebracht. Das, was Ihnen dort alles passiert ist, wie man untergebracht war, welche “Verpflegung” es gegeben hat, ist bereits häufig geschildert worden. Was war unter all diesen schlimmen Umständen für Sie das Schlimmste? Am Anfang war das Schlimmste, dass wir unten auf der Pritsche lagen. Wir durften ja nur einmal am Tag für wenige Sekunden auf den Lokus gehen. Da wir Frauen dort in den Baracken ohne Unterwäsche leben mussten, passierte es eben, dass von oben “Wasser” nach unten lief. Später gelang es uns dann, nach oben in die oberste Pritsche zu kommen. Das war eine große Erleichterung für uns beide. Am schlimmsten aber war, dass wir dann anfingen, tatsächlich Angst zu haben, und zwar richtig Angst. Es gab Selektionen, bei denen es hieß: “Los! Los! Raus!” Wir hatten Angst, dass man uns unsere Schuhe stiehlt, denn wir wussten: Ohne Schuhe sind wir verloren!- Eines Tages im Mai 1944 musste Ihre Familie dann ins Getto nach Klausenburg. Was hat das für Sie bedeutet? Das war etwas Schreckliches, das war furchtbar. Früh am Morgen wurden wir abgeholt: Wir mussten alles zurücklassen, mussten sogar noch den Schlüssel ins Türschloss stecken. Wir wurden auf einen Lieferwagen verladen und fuhren durch eine kleine Straße. Dabei saßen wir oben auf diesem offenen Lieferwagen und ich sah auf einmal eine Frau. Heute sagen wir “Roma”, damals nannten wir solche Frauen “Zigeunerinnen”. Sie hatte eine Pfeife im Mund. Als sie uns nachschaute, wischte sie sich die Tränen aus dem Gesicht. Ich dachte mir: “Oh weh, oh weh, wenn sie unseretwegen weint, was wird uns dann erwarten?” Ich hatte also ein ganz schlechtes Gefühl und hatte eine ganz negative Erwartung. Lieber Leserinnen. Vor kurzem habe ich bei der Beerdigung gesehen der junge gesehen, der schrie über dem Grab des die Großeltern. In meinem Leben hatte ich licht Angst immer, über die Zukunft, aber sogar heute… Dies ist noch nicht gut, okay, die Kirche in diesen Zeiten, sie auch nicht helfen mir kann, um dieses Gefühl zu überwinden. -Na ja, dieses Getto bestand nicht aus Häusern, sondern das war eine ehemalige große Ziegelei: Man wusste schon, dass man uns dort nicht lange halten werde. Das war schrecklich: Es gab nur ein Dach und ansonsten war dort alles offen. Einige Mütter haben dann versucht, mit irgendwelchen Laken die Seiten des Gebäudes abzudichten…Und dann kam eines Tages endlich die lange ersehnte Befreiung. Wie haben Sie diesen Tag erlebt, mit welchen Gefühlen? Am Nachmittag hörten wir ein merkwürdiges Geräusch und öffneten deswegen die Tür: Das war der erste amerikanische Panzer! Der Panzerfahrer sagte zu uns: “Ihr seid frei! Aber der Krieg ist noch nicht zu Ende. Geht bloß nicht raus.” Wir haben weder gesungen noch getanzt noch irgendwelche Freudenausbrüche gehabt. Es war wohl ein Stein gefallen von unserer Seele, aber diese Ungewissheit, diese Apathie, die in uns steckte – denn wenn man so sehr hungert und friert, wird man einfach apathisch, hat in uns keine große Freude aufkommen lassen…Wir waren aber ohnehin nicht auf die Leute neugierig, sondern auf etwas anderes. Ich weiß nicht, ob ich das erklären kann: Wir wollten uns lediglich versichern, dass die Welt wirklich noch besteht, dass es noch Häuser gibt, dass es noch Vögel gibt, dass es überhaupt noch Menschen gibt, dass die Welt eben nicht untergegangen ist mit uns. Das hat uns viel mehr interessiert…Wie schwer fällt heute die Erinnerung nach so vielen Jahren? Die Erinnerung an was? An Ihre Lagerzeit, an Ihr Leben, das eigentlich ganz anders hätte verlaufen sollen? Ich habe diese Zeit im Lager jahrzehntelang verdrängt. Das ging so lange, bis ich schließlich überredet wurde, doch einmal mit nach Dachau zu kommen, um diesen sogenannten Gedenkmarsch mitzumachen. Zu diesem Gedenkmarsch kamen so viele Leute, ältere Leute, aber auch so viele junge Leute und marschierten mit uns und suchten das Gespräch mit uns. Dies hat dann bei mir sozusagen eine Tür geöffnet: Seitdem fange ich an, auch darüber zu sprechen. Wir haben nämlich auch untereinander Jahrzehnte lang nicht darüber gesprochen. Wir wohnten zusammen in einer Familie und alle Familienmitglieder waren im Lager gewesen, auch die Freunde um uns herum waren im Lager gewesen, aber wir haben niemals darüber gesprochen. Wir alle hatten das unausgesprochene Gefühl: “Das ist vorbei! Schluss!” Wir gaben uns wirklich Mühe und wir redeten uns ein, dass wir genauso normale Menschen wären wie alle anderen auch. Aber das stimmte nicht. Wir haben eben doch einen “Tick” mitgenommen aus dieser Zeit, wie Channa Birnfeld, Zeitzeugin und Holocaust-Überlebende im Gespräch mit Dr. Sybille Krafft gesagt hatte. Diese Gefühle der Krieg hatte ich auch in Friedenszeiten. In meinem Leben habe ich gegangen West Polen ze sehen, meine Heimat. Nach Jahren wieder Szczecin, Rzepin angezeigt. Breslau, damals gab es sehr große Rüstungsbetriebe. Wie war denn dann, als ich befreit war, der erste Kontakt mit der Bevölkerung, mit der Kirche? Wenn ich kam, da war schon bereits eine Kirche. Deshalb möchte ich ihm treu bis zum Ende meiner Tage bleiben. Ich bin davon überzeugt, dass das Leben ist langweilig, aber die Literatur, die Geschichte von Kirche ist nich langweilig. Dr. phil. Christoph Quarch sagte: Schon lange beschäftigt mich die Frage nach dem Glück. Und dabei habe ich mir irgendwann überlegt: Wie wäre es, wenn wir unser ganzes Leben so leben könnten wie Verliebte, wie ein verliebter Mensch? Mit einem offenen Herzen, mit der Begeisterungsfähigkeit eines Verliebten, der die Welt in einem anderen Licht sieht, der sich an der Welt erfreuen kann und der darin glücklich wird. Wir verlieben uns ins Schöne; und das Schöne wird dadurch schön, dass wir uns in es verlieben. Wenn ich in meinen Büchern für eine Kultur der Schönheit werbe, dann geht es mir dabei um eine Lebenspraxis, die es bewusst darauf anlegt, Schönheit zu inszenieren, Schönheit im Leben zu integrieren; um dadurch ein Feld zu schaffen, das uns öffnet – das Herz bereit macht und aufbricht. Damit wir uns dann auch tatsächlich verlieben können. Das körperliches Lebenskunst eines Mannes heißt nicht, über das Leben hinauszukommen in höhere Bewusstseinssphären, wo wir eine Alleinheit erfahren. Auch solche Erfahrungen sind wichtig, aber sie sind nach meinem Ermessen nicht das Entscheidende für unser Glück hier und jetzt. Zu diesem Glück braucht es das liebende In-Verbindung-Treten mit der Welt in ihrer Konkretion und Paradoxie: mit anderen Menschen, mit der ganzen Natur, mit der Schöpfung, mit allem was ist. Der Weg dahin bedeutet vor allem: die Schönheit in alledem erkennen – die Schönheit, die uns ja sagen lässt, zu dem, was uns dort begegnet. Und in dem Maße, in dem es uns gelingt, zum Leben und zu uns selbst ja zu sagen und mit uns und der Welt im Einklang zu sein, in dem Maße sind wir glücklich. In diesem Sinne meine ich, dass der Liebe Weg ein spiritueller Weg ist, der uns mit unserem menschlichen Potential in Verbindung treten lässt und es zur Blüte bringt. Ein blühender Mensch ist das, was mir als das Ziel eines körperlichen Lebenskunst  Lebensweges vor Augen steht. aus der Vergangenheit erinnern wir wieder einmal nur gestohlene Gärten unseres Bewusstseins, und Ich würde Ihnen über sie sagen, in der Zwischenzeit. Über das, wie der junge Jesus in der Tür stand, spielte er auf der Straße, berühren ihre Hände diese Steine, kletterte, näherte sich die Berge, nach diesen Hügeln von Nazaret…Ich will zeigen, dass ich etwas für Menschen wichtig. Zeit lief, Ewigkeit erwartet. Jeder hat das, was er mindestens abhängt, ein Los denn gibt einem anderem, was man wünscht, die meisten . Genug für heute, die Rede von Herzen fertig ist.

Stanislaw Barszczak, Ballade to The Our Lady

I

In a town of the steppes where I found exceedingly merry and happy life of my childhood, the best and the brightest spot was the forest(resp.end). Often did I use to walk there, first to lay on some thick, rich, sweet-smelling grass; second berries to collect, making then love with the girlfriend of my dreams. You had to go through the beautifully cornfields. As looking backwards, you had a view of our Church and several hills around. In the game show the left hand was a cemetery. That time I could discern through openings in the curtain of verdure a belfry’s gilded cross which reared itself solemnly over crosses and memorials. At the foot of those memorials the sacramental vestment of the cemetery was studded with a kaleidoscopic sheen of flowers over which bees and wasps were so hovering and humming that the grass’s sad. I did not hear the birds, only cuckoo. I have seen pigeons, and yes. Beyond the wall of the cemetery the blue void of the firmament was pierced with smoky chimneys of the glass factories, the roofs of which showed up like colored stains against the darker rags and tatters of other buildings; while blinking in the sunlight I could discern windows which looked to me like watchful eyes. On the nearer side of the wall was a sparse strip of turf dotted over with ragged, withered, tremulous stems, and beyond this, again, lay the site of a burnt building which constituted a black patch of earth-heaps, broken stoves, dull grey ashes, and coal dust. Viewed toward the gravesite suddenly somebody halted on the path, sternly extending a hand towards a white stone monument near us, one read aloud: “Under this cross there lies buried the body of the respected citizen and servant of God.” On the white sides of the memorial-stones, the setting sun was casting warm lurid reflections. Moreover, everything around us seemed curiously to have swelled and grown larger and softer and less cold of outline; the whole scene, though as motionless as ever, appeared to have taken on a sort of bright-red humidity, and deposited that humidity in purple, scintillating, quivering dew on the turf’s various spikes and tufts. Gradually, also, the shadows were deepening and lengthening, while on the further side of the cemetery wall a cow lowed at intervals…I remember, when I was a high school boy in the sixth class, I was walking with her the village in the Katowice region near the great Steel Mills. It was a sultry, languidly dreary day of September. Our eyes were glued together, and our mouths were parched from the heat and the dry burning wind which drove clouds of dust to meet us; one did not want to look or speak or think. Her name was Lidia. Our eyes were glued together, and our mouths were parched from the heat and the dry burning wind which drove clouds of dust to meet us; one did not want to look or speak or think. And we went into the forest, where were the small trees. I was with her, wandering aimlessly. Suddenly I was awakened with the sound of blows being struck against the ground near my head. At a time I had had the thoughts of lust, even sensible view donated to me girl already. I but had for a while, on this sunny, southern time, a view of my mother also. Face then struck me branch birch. At first my eyes remained blinded with unfathomable brightness, that hit from heaven, and could not discern what the matter was. The only thing that I could see amid the golden glare of the June sunlight was a wavering blur which at intervals seemed to adhere to a tree. Raising but myself to a standing posture, I found crazy about this girl. I’d welcome her more and more. Presently, however, against my wish, indeed, that wavering blur resolved itself into a little, poor girl, neutral on my sensible desire of hers…Never in my life have I seen a greater occasion to be loved than that very day. I knew that they would be a good hour getting the big friendship; that Mom would be not less than an hour returning from a factory home, and then would laundered clothes from Mrs. Irena for seven or eight hours, the same working hours as mill glass marketing before a noon; that I should waste a quarter of the day waiting, after which there would be again the heat, the dust. I still even heard the muttering of the two voices, Mrs. Irena and Mom in my ears during this afternoon. Lidia was a girl of thirteen in a simple cotton dress. She had long chestnut hair, and standing now with her back to me, and all I could see was that she was of a slender figure, and that her little bare heels were covered by long trousers. I took little air into the lungs, and felt all at once as though a wind were blowing over my soul and blowing away all the impressions of the day with their dust and dreariness. I saw the bewitching features of the most beautiful face I have ever met before in real life or in my dreams. It stood a beauty, and I recognized that at the first glance as I should have recognized lightning. “All gaze at the sunset, and every one of them thinks it terribly beautiful, but no one knows or can say in what its beauty lies.” At first I felt hurt and abashed that Lidia took no notice of me, but was all the time looking down. As I said, she did not even look at me at this moment.; it seemed to me as though a peculiar atmosphere, proud and happy, separated her from me and jealously screened her from my eyes. I was conscious only of the its healthy rural girls’ step in the passage and in the forest behind me…This was supposed to be love, my first time. But Lidia was not prepared for it. The three hours of waiting passed unnoticed. It seemed to me that I had not had time to look properly at Lidia. I don’t know how it happened, but this afternoon I found quickly back in the house. The wet bed linen and clothing I saw after the clock house. Mrs. Irena shouted to Mom: “whether or not is something yet to washing?” Mom helped her as she could, till night to wash everything. While all the topics of a busy day have been over, Mrs. Irena has opened the door and she moved to yourself. Mom and me we went to sleep in silence as though we were angry with one another. In our home was white at night, because of pure underwear and bed linen. II Another time, after I had become a priest, I was traveling by car to the north an Our Lady of Sorrows, it seemed the Madonna of Częstochowa have appeared me in the way at Rząśnia near Piotrków Trybunalski. It was May. Then I got out of the car in the garage, to walk about the rectory. The shades of evening were already lying on the parish garden, and on the fields; the garden screened off the sunset, one could see the sun had not yet quite vanished. I noticed that the a few people were standing or walking near the church. Among the curious whom I met near this day I saw, however, an intelligent man with his dog, cordial, and sympathetic fellow, as people mostly are whom we meet on our life travels by chance and with whom we are not long acquainted. I only wished to him good day. Then I walked up and down the path I prayed breviary. Suddenly I saw a feminine figure. Bejewelled in black robes, the Mother of God holds no Child in her arm. The brightness of her mind hit me in time. I’d welcome her very much. The Black Madonna can be seen with various icon covers depending upon the season or holiday. The jeweled covers are examples of rich artwork and images of the Black Madonna wearing all of them can be purchased in the monastery’s gift shop. Also take note of the amber rosaries that hang from the wall around the chapel and add a warm glow to the already rich surroundings. The dark tones of the Black Madonna’s skin are attributed to a legend that describes a fire that damaged the monastery but left the icon unscathed except for the discoloration of the pigments of the painting. The darkness of her face is ascribed to various conditions, accumulated residue from candles, of which its age is primary. Somebody opines: the shrine was destroyed by fire, but the picture was not burned, however, the flames and smoke had darkened it and from that day it has been known as the “Black Madonna.” An art historian who studied the image, believed that the present image was restored in the nineteenth century and painted somewhat darker than previously. Adding to all this confusion, a notable Swiss copy, kept in the Hospice of the Great St. Bernard Pass, is much darker than the version in Jasna Gora, while a copy at a shrine in Doylestown, Pennsylvania is depicted in lighter flesh tones. I saw her in black while going to the Church, which is located behind a gate in the wall. The Virgin Mary with darkened skin. So, the Virgin’s darkened face and hands. When I want to hug, striving for her upraised right hand, she significantly prohibits to touch her, as the mother of a child it does. Perhaps all that may be said of Our Lady is that she may be called black, but she is certainly beautiful. Her miraculous reputation, though, is beyond dispute, I suppose. “I am black but beautiful” Our Lady of Częstochowa at this moment would said certainly. With an intensity of stare that knows suffering past and suffering to come, this is no woman of timidity, but a woman of steel. Protected by concrete brick gate in the Wall, the Virgin has a stilling effect on me. She demands attention, complete attention. I was pierced by her gazing at me no matter where I was. It has a tangible effect. As one regular disciple I would said, she brings comfort to those in discomfort, and discomfort to those in comfort. As I said the Black Madonna could have been it. She can be seen with various icon covers depending upon the season or holiday. The jeweled covers are examples of rich artwork and images of the Black Madonna wearing all of them can be purchased in the monastery’s gift shop. Also take note of the amber rosaries that hang from the wall around the Częstochowa chapel and add a warm glow to the already rich surroundings. The dark tones of the Black Madonna’s skin are attributed to a legend that describes a fire that damaged the monastery but left the icon unscathed except for the discoloration of the pigments of the painting…My Black Madonna, she was also woman of thirty, wearing a black dress, with her head bare and a little shawl flung carelessly on one shoulder. Before I had time to realize what I was seeing, I was suddenly overwhelmed by the feeling I had once experienced in the Ząbkowice village. The woman was remarkably beautiful, and that was unmistakable to me and to those who were looking at her as I was. If one is to describe her appearance feature by feature, as the practice is, the only really lovely thing was her thick wavy fair hair, which hung loose with a black ribbon tied round her head; all the other features were either irregular or very ordinary. Her eyes were screwed up, her nose had an undecided tilt, her mouth was small, her profile was feebly and insipidly drawn, her shoulders were narrow and undeveloped for her age, and yet the girl made the impression of being really beautiful, and looking at her, I was able to feel convinced that the Polish face does not need strict regularity in order to be lovely; what is more, that if instead of her turn-up nose the girl had been given a different one. She was continually looking round at me, at one moment put her arms akimbo, at the next raised her hands to her head to straighten her hair, talked, laughed, while her face at one moment wore an expression of wonder, and I remember for a moment her face and body were at rest. The whole secret and magic of her beauty lay just in these tiny, infinitely elegant movements, in her smile, in the play of her face, in her rapid glances at me, in the combination of the subtle grace of her movements with her matured freshness, the purity of her soul that sounded in her laugh, and with the weakness we love so much in others. I bet that she is in love with a king, I thought. To live out with that ethereal creature and not fall in love is beyond the power of man. What a calamity. Putting my head out and looking back, I saw how, she walked along the path by the church, smoothed her hair, and ran slowly into the garden, which no longer screened off the sunset, the plain lay open, but the sun had already set. It was something melancholy in the spring air, and in the darkening sky, and in the village for a while. The familiar figure of the guard came into the church, and he began lighting the candles inside. O Our Lady, pray for us sinners. “The Battler’s vision and the World’s reply, you shall restore me, O my last Ally.” May you remain with us in its Częstochowa shape always, because you are really beautiful.

Notes

[1] The woods are the physical location in which I explore his doubts and opposing desires, and as such represent his personal hell.  The forest setting and the path become increasingly symbolic with details such as the dark wall of forest, an altar like rock, blazing pines, the strange sinful hymn with all of such…The forest is the home of the strange and threatening and is also viewed as the home of the devil. Symbolism is amazing in many ways, and so is this forest. I believe the forest was in many ways an evil place. This place didn’t have to be evil but was. The forest is also on a dark path, love for faith, and his beliefs on society in general. The most fascinating part about the forest to me is that it closes behind him. This is the point of no return, where he first doomed himself by willing to admit he is unsure of the world and his surroundings. This also is a symbol declaring that one may not return to own faith, because our mind won’t let us. The forest is full of evil, and ancient puritan beliefs which is a great basis for the story in questioning dream or reality. Oh, and if your really into the Bible you could go as far as saying this is like the Garden of Eden.  Speak of the forest, one may think of “The divine comedy ”by Dante in which he said “in life’s midway, I get lost in the black forest”, moreover, in the story, the setting is dark and gloomy, so for my part it represents the devil. The man who meets me in the forest appears to represent the greatest generation of a world ; his staff is a symbol of any generation as well. Thus, we have Adam facing the serpent in the Garden of Eden. It was, of course, a tree the Tree of Knowledge, that enticed Adam. The man is enticed by an entire forest. Like Adam, he suffers a great fall from innocence. Faith appears to represent in time religious faith of mine and my faith in others; her pink ribbons stand for innocence. “Look up to Heaven, and resist the Wicked One.” He then finds himself alone in the forest, wondering whether he has awakened from a dream or really did attend the witches’ sabbath of our civillisation. This man appears to represent human beings confronted with temptation, that is, he wishes to enter the dark forest of sin, so to speak, to satisfy his curiosity about the happenings there and perhaps even to take part in them. By author.

Barszczak S., List do matki

Najdroższa Paulo, Dziękuję, że nie wypuściłaś we mnie zdradzieckiej strzały z powodu moich doczesnych sukcesów:  to byłoby takie łatwe!  Oszczerstwami proszę się nie przejmować. Przecież Ciebie zupełnie się one nie imają. Cóż można zdziałać przeciw człowiekowi tak  „otwartemu“, jak Ty mamo. Otóż w niektórych momentach w naszym sercu powstaje taki zamęt, że nic z zewnątrz, spoza serca nie jest zdolne nas zainteresować. Wówczas zabieram się do porządkowania listów: smętne zajęcie! Ileż tu wygasłych już przyjaźni! Ileż wyłania się twarzy, których rysy, tak mi ongiś drogie, zatarły się w pamięci. Kiedy pomyślę, ile tych miłości i przyjaźni my zabijamy, Ty i ja, w ciągu naszych żałosnych udręczonych żywotów, przechodzi mnie dreszcz. Mam czułość żywą i aktywną dla najbliższych, ale gościmy przecież w sobie tak wiele różnych istot! Ile zaś z nich należy zdławić i pozabijać, by zadowolić się najpobożniejszą i najbardziej rozsądną!…Otwarłem Twoje ponaglenie o moje najlepsze prowadzenie się  z dnia dzisiejszego. Twoja matczyna życzliwość wobec mnie jest wielce zobowiązująca. Od lat chłopięcych byłaś dla mnie utajonym mistrzem, którego urokowi starałem się zbytnio nie poddawać, jako że podlegałem innym nakazom. Ale różniąc się od Ciebie umiałem spełnić twoje życzenie. Sprzeniewierzywszy się Tobie czasem, czułem w sobie wierność dla twojego ducha. Dodam tylko,  że aczkolwiek często burzyłaś mój spokój, doznałem od Ciebie jedynie wiele dobrego, jeżeli za dobro uważać można kochanie życia bardziej, niż ja je kochałem, dopóki się nie poznaliśmy. Chciałbym stać się człowiekiem, który wnosi trochę prawdziwej Światłości- zadanie szczytne, którego nie czuję się już godzien. Och! Ale przynajmniej niech oceniaj poprzez mnie doktryny życia, którą moje życie obraża. Najdroższa mamo, bezkresne pole buraków odgradza mnie od świata, zamyka w stylowej bombonierce ojczyzny mojej. Co by nie mówić religia chrześcijańska w Polsce ma w sobie coś zdumiewającego… ja nie wybierałem chrześcijaństwa, zostało mi ono wszczepione, ledwie się urodziłem- a nawet zanim się urodziłem… opieram się jej, mimo, że się w niej urodziłem. Ludzi, którzy przyszli z drugiego brzegu nie mogą pojąć owej pasji. Nie wierzę, nie chcę wierzyć w twoją równowagę ducha. Z punktu widzenia chrześcijańskiego byłoby to oznaką, że jesteś pozostawiona sama sobie- znakiem, że jeśli o Ciebie chodzi, Bóg się już zniechęcił… Twoja świadoma postawa wydaje mi się czymś najbardziej tragicznym w dzisiejszym świecie. Twój przypadek” kryje w sobie sens (jednak), który mnie fascynuje. Każdy ma własne trudności: dla mnie to jest wiara; tak dużo igrałem z ogniem, że teraz prześladują mnie tysiączne trudności. W zamian jednak mam w sobie trochę miłości; a zaiste to osobliwe- wątpić w przedmiot swojej miłości. Poprzestaję tedy na powtarzaniu: „Wierzę w Ciebie, ponieważ Cię bardzo kocham”. Mam pięćdziesiąt lat. Nie mogę  już znieść życia w ciągłym rozdarciu. Poddaję się mojej większej miłości. Im bardziej jednak jej ulegam, tym bardziej czuję się wyleczony z obojętności wobec innych, która niegdyś pomagała mi żyć. Opowiadam się z wyjątkowym pisarzem F. Mauriac, po stronie słabszego- Chrystusa- ale nie po to, żeby walczyć- ale żeby kochać. Nie powinniśmy zdumiewać się tym, że umieramy, ale że żyjemy pomimo setek tysięcy chorób, które na nas czyhają. Poczucie, że znajdujemy się w rękach Boga, wielce wszystko upraszcza. Dziś bardzo dobrze rozumiem to, co ongiś nazywałem głupotą, a co jest dziecięctwem duchowym. Wszystko, co Jezus powiedział, okazuje się prawdziwe dosłownie; trzeba się stać małym dzieckiem: podać rękę, zamknąć oczy. Trzeba kochać, niczego nie żądając w zamian, i od Jezusa uzyskać, aby nas za wszystko wynagrodził… zdarza się, że przystępuję do komunii bardzo ozięble, żałośnie… i nagle w ciągu dnia, kiedy pracuję i kiedy właśnie najmniej o tym myślę, doznaję nagle wrażenia czyjejś obecności zmuszającej mnie, żebym wszystko odłożył. Chcę Ci przedstawić swoistą historię duszy współczesnego nam człowieka! I w moim przypadku nie raz bywało tak, jak w opowiadaniu C. Carretto pt. Pustynia w mieście: „Uczyniłem pociąg ‚miejscem‘ mojej modlitwy. Ty wiesz czym jest wagon pociągu, który rano i wieczorem wyjeżdża i przyjeżdża do miasta, przeładowany robotnikami i studentami. Hałas, wybuchy śmiechu, dym, zgiełk, tłok. Siadałem sobie w rogu i nic nie słyszałem. Czytałem ewangelię. Zamykałem  oczy. Słuchałem Boga. Co za słodycz, co za spokój, co za cisza! Siła miłości zwyciężała rozproszenie, które chciało wtargnąć do mojej fortecy…. Byłem naprawdę sam z sobą i nic nie mogło mnie rozproszyć. W objęciach miłosci pozostawałem w pokoju. Tak, to właśnie miłość musiała stworzyć wem nie jedność. Przebywający w pociagu zakochani szeptali coś między sobą, w doskonałej harmonii, nie zwracając uwagi na to, co działo się dokoła. Ja sobie szeptałem z moim Bogiem“. I powiewm Ci więcej. Otóż przez zgłębianie innych dzieł zatraciłem Cię mamo. Jak to uczucie, którym darzyłem Cię w latach chłopięcych odzyskać? A człowiek musi być z Bogiem. Niestety nieustannie przez dzieje im bliżej jesteśmy Golgoty naszej, tym więcej jesteśmy paraliżowani sobą. Moja wiara była odpowiedzią miłości. To zawdzięczam Tobie mamo. Idąc tą drogą maluję dalej jeszcze szczęście w optymalnych barwach. A przecież szczęście jest niedaleko każdego z nas. Nie raz już modliłem się: O Boże, ten świat opuścił Ciebie, który jesteś jedynym fundamentem jedności. Owocem wiary jest miłość. Oddajemy życie za siebie. I bardzo dobrze. Ale mnie się wydaje  też, że zacząłem spełniać wiarę innych ludzi, i to mnie uszlachetnia. W jakim celu: by oświetlić miłość w jej różnorodnej gamie odcieni, by dać jej jedyną pełnię.   Tutaj też zachowuję jedyne napięcie wiary i miłości, jak pisał F. Mauriac, jeśli Jezus nie byłby Chrystusem, to nie odczuwałbym w katedrach nic innego jak wielką pustkę. Katolicyzm bez Chrystusa byłby pustą wydmuszką, spreparowaną w ciekawy sposób. Krzyż bez Słowa nie byłby niczym jak szubienicą. Papież obecnego odrodzenia chrześcijańskiego kard. G. Ravasi napisał: Chrystus jest rzeczywiście pewnym, nie dającym się zastąpić korzeniem, który rodzi nadzieję i tragizm, który zapuszcza się w grunt historii i wypuszcza gałęzie w niebie wieczności, który wywołuje słabość i wielkość w pewnym splocie, dla tego, kto wierzy i dla tego, kto wątpi. Koniec cytatu. I tak stałem się w czasie. W ten sposób dzielę mój czas: połowę śpię, połowę marzę. Kiedy śpię, nie marzę, byłby to grzech: ponieważ sen jest czymś najbardziej genialnym. Czas- substancja, z której zostałem zrobiony, pseudonim samego życia. Pragnąłbym nieraz modlić się w Ojcze nasz:„Wyzwól nas od myśli, pierwotnego trądu, niedorzecznego upojenia, tratwy zła i wygnania; i niech tak się stanie.“ „Kiedy nadejdzie czas, abym do Was przyszedł, mój Boże, uczyńcie aby był to dzień, w którym na świętujących polach błyszczy pyłek. Chciałbym wybrać dla siebie drogę prowadzącą do Raju, gdzie w jasny dzień błyszczą gwiazdy. Wezmę mój kij i ruszywszy wielką drogą, powiem osłom, moim przyjaciołom: to ja jestem Francis Jammes i idę do Raju. Chodźcie słodcy przyjaciele błękitnego, biedne, drogie zwierzęta, które niecierpliwym ruchem ucha odganiacie natrętne muchy, pszczoły i uderzenia.“ Jeszcze włoch S. Quasimodo napisał: „Jakże mogliśmy śpiewać z obcym butem na naszym sercu, pośród zmarłych opuszczonych na placach, na trawie twardej od lodu, wobec płaczu młodego jagnięcia, wobec czarnego krzyku matki, która szła na spotkanie syna ukrzyżowanego na słupie telegraficznym? Na gałęziach wierzb, z wyboru, także nasze cytry zostały zawieszone, kołysały się lekko na smutnym wietrze.“Mamo tak, straciłem dzieciństwo i nie będę mógł go odzyskać inaczej jak przez świętość, która dla mnie jest odzyskiwaniem duszy… Gdzie są te pokolenia, gdzie poszły sobie gwiazdy, gdzie uleciało słońce lata? W rzeczywistości to problem duszy, a nie otaczającego nas świata. Znalazłem się był niedawno w Nazare nad Atlantykiem, w Portugalii. Chcę teraz powiedzieć: jestem tylko jak dziecko, które bawiło się na brzegu morza i zajmowało się szukaniem, od czasu do czasu, kamienia wygładzonego przez wodę lub muszli ładniejszej niż inne, podczas gdy wielki ocean prawdy rozciągał się przede mną nieznany. Bawiłem się odblaskiem fal, mogłem tylko zanurzyć się na jakimś obszarze w jedyne fascynacje ostatnie…Serce oceanu znajduje się jednak z daleka od nas, niedostępne dla nas, nawet jeśli słyszymy jego rytmiczne bicie. Człowiek nie może posiadać prawdy. Powtórzę się tutaj z pewnością, istnieje podanie, które nigdy nie przeczytałem, L. Pirandello, Bajka o zamienionym dziecku: oto matka musi wychować podrzucone dziecko. Ale na końcu jednak, prawdziwy syn, nieszczęśliwy pomimo bogactwa, powraca do matki, ponieważ to autentyczna miłość daje prawdziwe szczęście. Idąc pod górę i ja spotkałem ‚oślepiające‘ słońce i raz zawołałem: Boże, zerwij te szaty śmiertelne, rozbierz mnie do naga, przyodziej mnie twoją miłością. Dusza nie może się zatrzymać…Żyłem omamiony, więzień ciała i pokornej duszy. Nauczyłem się czuwania, snu, marzeń, ignorancji, ciała, opóźnionych labiryntów umysłu, przyjaźni ludzkiej i tajemniczego oddania psów. Byłem kochany, rozumiany, wywyższony i zawieszony na krzyżu, pisał ‚dyrektor biblioteki‘ J. Borges. Poznałem w końcu Jezusa Chrystusa -Mądrość doskonałą, który dostosował się do labiryntów umysłów…Wszechmogący, a jednak musiał przyzwyczaić się do rytmów fizjologicznych czuwania i snu. Jest pełnią Miłości, a jednak wybrał doświadczenie ograniczeń i niedoskonałości przyjaźni ludzkich. Jest Życiem, a jednak przeszedł przez mrok śmierci.(F. Ravasi) Życie nie przynależy już do pełni, do tej pierwotnej i skończonej całości, nie stanowi już centrum wartości; jest jak postrzępiona krawędź, która opasuje pustkę. Poeta to widział tak: ‚Ja, Pan, stałem się małym, aby móc podnieść was z waszego upadku. A cesarz M. Aureliusz słuchał nawet morzaa, gdy pisał: Każde morze jest kroplą kosmosu; góra Athos jest małą bryłką kosmosu; cały obecny czas jest punktem wieczności: wszystko jest małe, niestabilne, zmierzające do zniknięcia. Miłość Boga nie chroni mnie przed każdym cierpieniem. Chroni mnie jakby w każdym cierpieniu. Pozwól Chryste, abym wkroczył w jasny i bezkresny dzień, z oczami utkwionymi w Twoim białym ciele, Synu Człowieczy, Ludzkości doskonała, w niestworzonym świetle, które nie umiera; oczami, Panie, utkwionymi w Twoich oczach, i w Tobie, Chryste, i ja zatraciłem spojrzenie! Nie przestaję otwierać się na bliźnich, nawet ich pouczać miłością, i wpajać szczególnie młodym smak bezkresnego morza. To, czego nam brakuje to kurs, kierunek, który zorientowałby nas na prawdziwą mądrość. Ponieważ może się wydarzyć taka sytuacja, jak w czasach duńskiego samotnika S. Kierkegaarda: „Statek jest w ręku kucharza pokładowego i wyznaczonym kursem nie jest już to, co przekazuje megafon kapitana, ale to, co będziemy jeść jutro.“ Czyż nasze ciało, którego już nikt nie może kochać, ma ciągle jeszcze odciągać nas od Ducha, który wymyka się czasowi i który również, nade wszystko, jeden tylko stworzony jest po to, aby kochać- który jest miłością? Nasza religia jest identyfikacją. Ale Pan wie, iż wracamy nieustannie jednak do ogrodu Eden. Mam doświadczenie różnych ludzi, czasem jedynie także tego, że dobrze wybraliśmy chrześcijańskie wartości, jak również że nie bezpośrednio w chrześcijańskim zagajniku ogrodnik  pracował, jak również iż jako wierzący musimy jednak stale poprawiać naszą logikę życia. Otóż przykładowo gdzie nie ma humoru,  jest obóz koncentracyjny. Przez wiele lat z własnej niewymuszonej woli, mógłbym powiedzieć, przebywałem w takim obozie dla mej duszy. To był przedsmak piekła. A piekło oznacza już nie kochać, nie spotkać drugiego człowieka, i to przez całą wieczność. Nie wyobrażam sobie raju chrześcijańskiego jako rodzaju greckich Pól Elizejskich. Przecież chodzi o posiadanie, poza czasem i przestrzenią, tej miłości, w której pokładam większe zaufanie niż w samym moim życiu! Sugeruje się tutaj pewną ciszę i rodzaj czynnego napięcia skierowanego ku owej mecie. A przed nami w pięknym ogrodzie katolicyzmu Róża niczego, znowu zdajemy się krzyczeć: będziemy kwitnąć! Nierzadko Boże odwieczny, jesteśmy ślepi, bez żadnego światła…Tym litościwym okiem, którym stworzyłeś nas i wszystkie rzeczy, pomyśl i zatroszcz się w potrzebach świata…wskrześ Pawła, który oświetliłby świat! Mamo najdroższa! Od kiedy masz tę plamę na oku? Ty mówisz, od kiedy twoja miłość do mnie osłabła! Ja Ci powiem. Sucha gałązka, zlożona na kilka lat w kopalniach soli kamiennej, przemienia się we wspaniałą grę klejnotów, które błyszczą niczym brylanty w świetle słońca. Nadzieja przez pewną chwilę ukazała się we wzroku matki, ale wiedziałem, że chwila była czymś więcej. Mamo kochana, ty wciąż choćby ‚przez pewną tylko chwilę‘ potrafisz się jeszcze uśmiechnąć, sprawić, że zabłyśnie iskierka nadziei. Gdzie moja dusza. Ja jestem bliźnim siebie samego. Duszo bądź jak pinia, która przez całą zimę rozpościera w pustym, białym powietrzu swoje kwitnące ramiona…Kiedy byłem dzieckiem, źdźbła trawy i maszty wznosiły się nad brzegiem i dla mnie tam rozciągniętego były wszystkie jednakowe, ponieważ wznosiły się ku niebu, wyżej ode mnie…ale my odbywamy drogę w przeciwnym kierunku niż kwiaty już, zejść w dół i zakończyć, korzeń, w łonie ziemi, w ciemności. Dusza człowieka jest jak tropikalna dżungla. Z jedynymi pasatami, jak w zaimprowizowanej dżungli w ‚szkolnym planetarium‘ w szkockim Edyndburgu. A kiedy są dziury w duszy, potrzeba jeszcze większych iluzji, absolutnych. Mawiał święty proboszcz z Ars: Nadejdzie dzień, w którym ludzoie tak będą zmęczeni ludźmi, że wystarczy mówić im o Bogu, aby zobaczyć jak płaczą. Boże, ty jesteś tajemnicą myśli, dla której każdy cud jest zebrany w Tobie, jak w amforze zbiera się trzciny. Możliwe, że jutro wstanie świt ostatniego dnia: wtedy, nie wcześniej, przrwiemy chętnie pracę, dla lepszej przyszłości…Ileż to razy, o kraju mego urodzenia, do ciebie przyjeżdżałem, aby szukać tego, co do mnie należy i tego, co utraciłem. Ten stary wiatr, te stare głosy, zapachy i pory roku kiedyś, biada mi, przeżywane. Słodka i jasna jest noc i bezwietrzna, spokojny ponad dachami i w ogrodach wstaje księżyc i z daleka ukazuje każdą ukrytą górę. Co ty robisz księżycu na niebie? Powiedz mi co robisz, milczący księżycu? Jeśli życie jest niedolą, dlaczego się w nas utrzymuje? Jakże piękna jest młodość, która cały czas ucieka. ‚A tymczasem szybuje drogi czas młodości, droższy od sławy i jeszcze droższy niż czyste światło dnia. Serce matczyne, serce ukrzyżowane, serce błogosławione, serce krwawiące, serce modlące się na krawędzi przepaści, już nie dla ciebie, już nie dla ciebie będziesz żyło, ale dla syna w tysiącu formach przebaczenia i miłości odrodzisz się. Ave. Nie pozwól, abym ugiął serce przed gwałtowną falą tłumu: trzymaj wysoko moją głowę, dumną z tego, że jest Twoim sługą. Zobacz, drzewa stoją, domy które zamieszkujemy stoją. My tylko przemijamy, powietrze które się zmienia. A wszystko sprzysięga się, aby milczeć na nasz temat, tak jak przemilcza się wstyd czy przemilcza się niezrównaną nadzieję. A przecież odnalezione królewskie klejnoty, jak na przykład przed dwustu laty w przypadku Szkotów, zaświadczają, że byliśmy człowiekiem! Przechodzi generacja za generacją, trzeba odnaleźć dokładny kierunek bytu i wyborów ku jednej jedynej mecie. „Widzieć świat w ziarenku piasku, firmament w polnym kwiatku, nieskończoność we wklęsłości dłoni i wieczność w godzinie.“(W. Blake) O tym, że byliśmy człowiekiem obwieszcza nam również wieczna pewność odkupienia, która wyłania się z obrazów Michała Anioła z kaplicy Sykstyńskiej. Co ci powiem jeszcze mamo, piekło jest jakby tutaj. Ktoś powiedział, żę istnieją dwa sposoby, aby nie cierpieć z jego powodu. Pierwszy jest prosty: zaakceptować piekło i stać się jego częścią aż do momentu, w którym już się go nie widzi. Drugi jest ryzykowny i wymaga nieustannej uwagi i pogłębienia: szukać i umieć rozpoznać, kto i co w tym piekle nie jest piekłem, i pozwolić mu trwać i dać mu przestrzeń. Ja myślę, że ten drugi sposób jest bliski także moim wyborom. Niektórzy mówili nawet, że ci, którzy kiedyś umierali wiedzieli, gdzie mają iść- dokładnie na prawicę Boga- teraz ta ręka została amputowana- Boga nie można znaleźć. Trzeba nam się narodzić powtórnie, a jeżeli przyjdzie, to i po raz trzeci. Najdroższa mamo, to mają być narodziny Boga we mnie. Zapytasz z pewnością, w którym miejscu doskonałej duszy Bóg-Ojciec wypowiada swoje wieczne słowo? Trzeba nawet głosić miłość niekochaną. Wielki J.W.Goethe powiedział w końcu: „dojdzie się do momentu, że w chrześcijaństwie wszyscy będziemy wreszcie jedną tylko rzeczą.“ Zatem spójrz, o jaki zabiegam  mój orszak w niebie. Tymczasem tam w niebie ty pomódl się za mnie, który codziennie modlę się za Ciebie z głębokim i czułym przywiązaniem. Życzę pomyślnego roku i serdecznie ściskając całuję Twoje dłonie…. Niezmiennie wdzięczny, Stanisław.

Stanislaw Barszczak, Three boats on the sea’s shore

I

My name is Ignaś, and I am in my fourties. In my imagination I saw three boats on the sunned shore of the sea. I am inside ones which sways in the middle, between two others, is modernly equipped and ready to go on a cruise. I can weigh anchor and went to sea. The storm had gone down a great deal of yesterday, but the sea had not. A village, its charming bay, a smooth sea, can always be expected. A day will be spent here, and leaving in the evening, the course will be taken homeward, miles by bus, can be made again. The are several people. The boat will at all times be a home, where the excursionists, if sick, will be surrounded by kind friends, and have all possible comfort and sympathy. Then the course will be taken towards country of dreams. I began to indulge in the beauty of the human imagination. Jerusalem, the River Jordan, the Sea of Tiberias, Nazareth, Bethany, Bethlehem, and other points of interest in the Holy Land can be visited. I was shown Nazareth. The boy Jesus has stood in this doorway has played in that street has touched these stones with his hands has rambled over these chalky hills. We visited the places where Jesus worked for fifteen years as a carpenter, and where he attempted to teach in the synagogue and was driven out by a mob. Catholic chapels stand upon these sites and protect the little fragments of the ancient walls which remain. Our pilgrims broke off specimens. We visited, also, a new Basilica, The Annunciation Of St. Mary’s Church, in the midst of the town. I see a girl on the street. She is not tall, she is short; she is not beautiful, she is homely, she is graceful enough, I grant, but she is rather boisterous. Then I found myself in the sun-flooded Holy Land, at a time when the cross of Christ has been found. “The question intruded itself, M. Twain said: ‘Which bore the blessed Saviour, and which the thieves?’ To be in doubt, in so mighty a matter as this, to be uncertain which one to adore, was a grievous misfortune. It turned the public joy to sorrow. But when lived there a holy priest who could not set so simple a trouble as this at rest? One of these soon hit upon a plan that would be a certain test. A noble lady lay very ill in Jerusalem. The wise priests ordered that the three crosses be taken to her bedside one at a time. It was done. When her eyes fell upon the first one, she uttered a scream that was heard beyond the Damascus Gate, and even upon the Mount of Olives, it was said, and then fell back in a deadly swoon. They recovered her and brought the second cross. Instantly she went into fearful convulsions, and it was with the greatest difficulty that six strong men could hold her. They were afraid, now, to bring in the third cross. They began to fear that possibly they had fallen upon the wrong crosses, and that the true cross was not with this number at all. However, as the woman seemed likely to die with the convulsions that were tearing her, they concluded that the third could do no more than put her out of her misery with a happy dispatch. So they brought it, and behold, a miracle! The woman sprang from her bed, smiling and joyful, and perfectly restored to health. When we listen to evidence like this, we cannot but believe. We would be ashamed to doubt, and properly, too. Even the very part of Jerusalem where this all occurred is there yet. As M. Twain said, so, there is really no room for doubt. Then I saw on my imagination the city of Jerusalem. The population of Jerusalem is composed of Moslems, Jews, Greeks, Latins, Armenians, Syrians, Copts, Abyssinians, Greek Catholics, and a handful of Protestants. One hundred of the latter sect are all that dwell now in this birthplace of Christianity. The nice shades of nationality comprised in the above list, and the languages spoken by them, are altogether too numerous to mention. It seems to me that all the races and colors and tongues of the earth must be represented among the fourteen thousand souls that dwell in Jerusalem. Rags, wretchedness, poverty and dirt, those signs and symbols that indicate the presence of Moslem rule more surely than the crescent-flag itself, abound. Lepers, cripples, the blind… assail you on every hand, and they know but one word of but one language apparently… To see the numbers of maimed, malformed and diseased humanity that throng the holy places and obstruct the gates, one might suppose that the ancient days had come again, and that the angel of the Lord was expected to descend at any moment to stir the waters of Bethesda. Jerusalem is mournful, and dreary, and lifeless. I would not desire to live here… All sects of Christians (except Protestants,) have chapels under the roof of the Church of the Holy Body of Christ, and each must keep to itself and not venture upon another’s ground. It has been proven conclusively that they cannot worship together around the grave of the Saviour of the World in peace. The chapel of the Syrians is not handsome; that of the Copts is the humblest of them all. It is nothing but a dismal cavern, roughly hewn in the living rock of the Hill of Calvary/…/ The enthusiasm of Israelites was at least warranted by the fact that they had never seen a country as good as this, I think. There was enough of it for the ample support of their six hundred men and their families, too. The land is solid and fertile, and watered by Jordan’s sources. There is enough of it to make a farm. They said: ‘We have seen the land, and behold it is very good.  A place where there is no want of anything that is in the earth.’/…/Then I saw very dark-skinned Bedouins with inky black beards. They were tall, muscular, they had firm lips, unquailing eyes, and a kingly stateliness of bearing. They wore the parti-colored half bonnet, half hood, with fringed ends falling upon their shoulders, and the full, flowing robe barred with broad black stripes, the dress one sees in all pictures of the swarthy sons of the desert. These chaps would sell their younger brothers if they had a chance, I think. They have the manners, the customs, the dress, the occupation and the loose principles of the ancient stock. From Galilee to the birthplace of the Savior, the country is infested with fierce Bedouins, whose sole happiness it isn’t now, in this life, to cut and stab and mangle and murder unoffending Christians. Allah be with us!/…/I remembered the description of God Tomb presented by M. Twain. “Entering Church of the Holy Body, the building, through the midst of the usual assemblage of beggars, we saw on his left a few Turkish guards, for Christians of different sects will not only quarrel, but fight, also, in this sacred place, if allowed to do it. Before you is a marble slab, which covers the Stone of Unction, where on the Saviour’s body was laid to prepare it for burial. It was found necessary to conceal the real stone in this way in order to save it from destruction. Pilgrims were too much given to chipping off pieces of it to carry home. Nearby is a circular railing which marks the spot where the Virgin stood when the Lord’s body was anointed. Entering the great Rotunda, we stand before the most sacred locality in Christendom, the grave of Jesus. It is in the centre of the church, and immediately under the great dome. It is inclosed in a sort of little temple of yellow and white stone, of fanciful design. Within the little temple is a portion of the very stone which was rolled away from the door of the Sepulchre, and on which the angel was sitting when Mary came thither ‘at early dawn.’ Stooping low, we enter the vault, the Sepulchre itself. It is only about six feet by seven, and the stone couch on which the dead Saviour lay extends from end to end of the apartment and occupies half its width. It is covered with a marble slab which has been much worn by the lips of pilgrims. This slab serves as an altar, now. Over it hang some fifty gold and silver lamps, which are kept always burning, and the place is otherwise scandalized by trumpery, gewgaws, and tawdry ornamentation/…/ I climbed the stairway in the church which brings one to the top of the small inclosed pinnacle of rock, and looked upon the place where the true cross once stood, with a far more absorbing interest than I had ever felt in anything earthly before. I could not believe that the three holes in the top of the rock were the actual ones the crosses stood in, but I felt satisfied that those crosses had stood so near the place now occupied by them, that the few feet of possible difference were a matter of no consequence.”

II

There must be readers whose engagement in a narrative is intensified by formulas like “I would always remember”, “we were not aware of its irony”, “she and I would come to share a deep slice of each other’s lives”. Dear Reader, my time at parish wasn’t very productive. I didn’t put much work up. Priesthood is where I took that gamble! I was 20 or 21. I didn’t know anything of the world. I was stupid. Innocent. It’s a kind of a gamble. With my life. But I survived. Anyway. I had no need to carry on with the house then, although I sometimes have had a vision of a parallel existence in which I had stayed in that life. I haven’t been convinced I would have been any less happy. Once morning but I woke up with a terrific urge to lie in bed all day and read. I also had moments of reverie. In my twenties or thirties, anything could happen. It was so exciting, but at the same time, it was risky. I also was heavily in debt, working long hours in the garden, unsure of my future. The bets were so big. But I knew intuitively or subconsciously. If you can win, you could get big bets, but if you lose, you are lost. I loved you mom so much once. I did. More than anything in the whole wide world. Imagine that. What a laugh that is now. Can you believe it? We were so intimate once upon a time I can’t believe it now. The memory of being that intimate with somebody. We were so intimate I could puke. I can’t imagine ever being that intimate with somebody else. I haven’t been. When I was at schools I had my accountant and my mum took care of that. They don’t let me know anything. I’m just working. I must have trust my mum! We’ve been together for 44 years or something. I remember from early childhood, as we were with mom at the Marian celebrations in Kalwaria Zebrzydowska, near Krakow. I recall then, the carousel started, and I watched her go round and round…All the kids tried to grap for the gold ring, and so was good man, and I was sort of afraid she’s fall off the goddam horse, but I didn’t say or do anything. She’s still my friend. We have a conversation, always a conversation. She helps me a lot. She gives me little advice regarding my books. I respect her opinion. Sometimes we quarreled. Her opinion had been so harsh sometimes. It could be. Perhaps I needed that. I guess so. If my editor did the same thing, I would get mad. I can leave my editor, but I never couldn’t leave my mum. Can you love someone too much ? Is there something called too much love ? Yes…I am talking about a love in a relationship which can be suffocating to the person who gets loved too much. A mother who loves her son/daughter too much that she still treats the kid like a child even when he is a full grown youth. A person who loves someone too much that it transforms more into an obsession rather than healthy love and respect. I hope you got an idea about what I mean when I say loving too much. My father died thirty three years ago. He loved Switzerland, this a small, steep country, much more up and down than sideways, and is all stuck over with large brown hotels built on the cuckoo clock style of architecture. I hope they were happy about my success as a man in life but remain doubtful. I have my consolations. Dreams, you know, are what you wake up from. Somebody said, there isn’t enough of anything as long as we live. But at intervals a sweetness appears and, given a chance prevails. Because I survived, I have obligations to give fully. So, every time I started writing my fiction. I write intuitively, without a plan. Though nothing dramatic happened when I was growing up. Sometimes I wonder why I’m a novelist right now. There is no definite career reason why I became a writer. Something happened, and I became a writer. I should say here, reading my books it needed have become an adventure. You felt the first half story was written for the sake of writing, but reading the second half of my book it should have been to you a true joy in itself. If you like to read a good story with a good moral, something which will inspire you a lot, you must read one of the novels by me. Another part which I enjoyed reading in my book is his religious views. One other best quality associated with my books is that his characters are very human. They are common people, many times so poor that they have to worry about daily food, they all have their own weaknesses, they all yearn for true love, and they all have to try hard to get the successes in their lives. I had a feeling I was kind of abused. It’s because my mother had hoped that this child should be like this, I was not. She expected me to get good marks at school, but I didn’t. I didn’t like to study too long. I just wanted to do what I wanted to do. I’m very consistent. She expected me to go to a good school and get a job at university or something like that. But I didn’t do that. I wanted to be independent. So I opened up the reading time and got bound to church when I was a university student. The friends were kind of unhappy about that. Mom were just disappointed in me. It’s tough on a kid to have that disappointment. I think she was nice woman, but still. I was injured. I remember that feeling, still. I wanted to be a good kid for her, but I couldn’t be. Myself, I don’t have any kids. I am priest, I want to be a compassionate and humble priest whose vocation emerged from a human suffering. Sometimes I wonder what would have happened if I’d had children. I cannot imagine it. I’m not so happy as a kid, and I don’t know if I could be happy as a father. I have no idea. As Muracami would say, I did find the confidence to do what I wanted.  Confidence, still as a teenager. Because I knew what I loved. I loved to read; I loved to listen to music; and I love cats, fish, birds. Those three things. So, even though I was an only kid, I could be happy because I knew what I loved. Those three things haven’t changed from my childhood. I know what I love, still, now. That’s a confidence. If you don’t know what you love, you are lost. I am living in Olsztyn now. I was in town of Częstochowa earlier  when the tsunami hit villages of hers. Nearby villages in the vicinity of the city survived the tragedy of huge storms, whirlwind, the massive high winds, the coat of airspace. It has changed the country. People lost their confidence. We had been working so hard, after the end of the war. For 60 years. The richer we became, the happier we become. But at the end, we didn’t get happy, however hard we worked. And many people had to be evacuated, to abandon their houses and homeland. It’s a tragedy. And we were proud of our technology, but only our nuclear power might have turned out to be a nightmare. So people started to think, we have to change drastically the way of life. I think that is a big turning point in Poland. September 11, 2001 which, I think, changed the course of world history. When I see those videos of the two planes crashing into the buildings, it seems like a miracle to me. It’s not politically correct to say that it’s beautiful, but I have to say that there is a kind of beauty in it. It’s awful, it’s a tragedy, but still there is a beauty in it. It seems too perfect. I cannot believe it happened, really. Sometimes I wonder if those two planes hadn’t crashed into the building, the world would be so different from what it is now. So, above all am I convinced of the need, irrevocable and inescapable, of every human heart, for God. No matter how we try to escape, to lose ourselves in restless seeking, we cannot separate ourselves from our divine source. There is no substitute for God. Very experiencing all the tragedies of mankind I would like to transmit some thoughts on the road to… The texts of mine are very scary, very silent and very depressing. There is nothing that could make us happy. I want to take you to the harsh realities of sheer existence in the world, just food to live through each day, shelter, warmth and clothes enough to keep you warm from the biting cold at night, and weapons to protect yourselves. The little boy remains to be a little boy in spite of the life’s lessons that his mother try to teach him so that he will survive in the world. He is the innocent creature who still has the capability of thinking about another human being even when his life could be at stake. And something else. Before almost forty years ago I watched on TV a very good movie. Though ‘The Great Escape’ is a novel, its basic story is true, and the novel’s author Paul Brickhill was a participant in it. Brickhill, an Australian, had flown missions against the Germans in Tunisia for the Royal Australian Air Force when he was shot down in 1943. Locked away and bored in Silesia in Luft Stalag III, he and his fellow prisoners concocted an escape plan, a daring idea that would result in a mass escape from the Germans. Of the 76 officers who escaped, only three were successful; Hitler himself ordered the execution of 47 of the men who were recaptured. Still, the escape remains one of the great heroic stories of World War II. The world is a fine place and worth fighting for. I love my country, not once thought of arranging the human life value. In the fall the war was always on my country, but we did not go to it any more… The time on the boat sailed fast, describing tales of Metamorphoses above human life, I managed to get a tan, the boat does not put from the coast. Shadowing the theme of alteration, equally sonorous and hollow, is a theme of safety. It was not only the things we could see that had no safety. There was the underneath, I ponder. Dear Reader, I began to be tired. To the next time, see you again on  boat. So, in one unreasoning moment of longing I prayed to go to sleep. (finis coronat opus)

 

 

 

 

 

Stanisław Barszczak, Journey to Portugal,2

Most visitors arrive in Fatima from Lisbon, which is 125km away. By car from Lisbon airport, it takes about 1 hour 15 minutes to get to Fatima. The highway between the two cities is good quality and safe. Rental cars are available at the airport or other places in Lisbon. It is possible to reach Fatima by train, but note that the closest train station to Fatima is Caxarias, about 10km outside of town. Twelve trains run daily from Lisbon to Caxarias; the journey takes 2.5 hours and costs €5.70 one way. Seven buses run between Caxarias and Fatima per day; a one-way ticket costs €2. It is quicker and easier to travel the whole way by bus – see below. Travelling from Lisbon by bus, go to the central bus station in Sete-Rios (Praça Marechal Humberto Delgado, Rua das Laranjeiras). You can either take a taxi to the station or take the Metro to the Jardin Zoologico stop – the bus station is right outside. Buy a ticket at a ticket office in the station. Buses leave for Fatima approximately hourly from 8am to 8pm (see online schedule; Portuguese only). The bus journey costs about €10 each way, takes about 90 minutes and arrives close to the shrine. From Batalha, about three buses a day go to Fatima, which take 40 minutes and cost €4 one-way. Note that on bus schedules Fatima is often listed as Cova da Iria, which can lead to confusion. I was travelling by myself, and I had come from Lisbon on the Bus, which took me no farther than Fatima. There I wandered around, waiting for the celebrating the holy mass. I’d been told that I would take myself up the Sanctuary of Our Lady at Fatima, but I was looking at everything, only you can visit. The churches were not locked there. I was very glad. Having been built a centuries before, it did not compare, in historic appearance, or cheerful character, happy joyful nature, to the churches I had already seen in Portugal. I couldn’t figure out what that might be. I was struck a little with a feeling familiar of the words of Angel and Our Lady to children, I suppose, to many people whose long history goes back to a country far away from the place where they grew up. I was a naive Pole, in spite of my stored knowledge. Past and present lumped together here made a reality that was common place and yet disturbing beyond anything I had imagined. Once day I remember I entered the dining room in the House of our Lady Painful. There was a place of our meeting at the table with women-volunteers, whose had been with pastoral help of the Diocese of Leiria-Fatima and also the Bishop from Mozambique, who represented the Franciscan order. Substantial clothing to use in rough pilgrimizing in Fatima. I would let my schooling have interfered with my education. This was something magnificent. The morning after, the Holy Mass – the sum at the square, which is chaired by Bishop of the Diocese of Monsignor Antoni Marto. And we gave the only sign of peace each other, I remember. Then it was still Nazare, 50 kilometres west of the Fatima. Well, I met by Mrs. Irena from Wroclaw Father Francis( he was seventy years old), who lives in Fatima. When I visited him in the first conversation at once he persuaded me to travel to Nazare. Drive, there are high waves! There was no high waves… So, Nazaré, its charming bay, a smooth sea, can always be expected. A day will be spent here, and leaving in the evening, the course will be taken towards Fatima… From Nazare the route will be taken homeward, miles by bus, can be made again. Nazaré is a town in Nazaré Municipality in Portugal with a total area of 82,4 km² and a total population of 14,904 inhabitants. It is in subregion Oeste and Leiria district. It has become a popular tourist attraction, advertising itself as a picturesque seaside village. Located on the Atlantic coast, it has long sandy beaches (considered by some to be among the best beaches of Portugal), crowded with tourists in the summer. The town used to be known for its traditional costumes worn by the fishermen and their wives who worn the traditional headscarf and embroidered aprons over seven flannel skirts in different colours. These dresses can still occasionally be seen. The town consists of three sections: Praia (along the beach), Sítio (an old town, on top of a cliff) and Pederneira (an old town, on a hilltop). The Praia and the Sítio areas are linked by the Nazaré Funicular, a funicular railway. The original settlements were in Pederneira and in Sítio above the beach. They provided the inhabitants with safe bases against raids by Algerian, French, English and Dutch pirates that lasted until as late as the beginning of the 19th century. According to the legend of Nazaré, the town derives its name from a small statue of the Virgin Mary, a Black Madonna, brought by a monk in the 4th century from Nazareth, Syria Palaestina to a monastery near the city of Mérida, Spain and brought to its current place in 711 by another monk accompanied by Roderic, the last Visigoth king. After their arrival at the seaside they decided to become hermits. The monk lived and died in a small natural grotto, on top of a cliff above the sea. After his death and according to the monk’s wishes, the king buried him in the grotto where he left, on an altar, the statue of the Black Madonna. The first church in O Sítio, was built over the grotto to commemorate a miraculous intervention (1182) by the Virgin Mary in saving the life of the 12th century Portuguese knight Dom Fuas Roupinho, possibly a templar, while he was hunting deer one foggy early morning. This episode is usually referred to as the legend of Nazaré. In memory of the miracle he had a chapel (Capela da Memória) built over the small grotto, where the miraculous statue had been left by king Roderic after the monk’s death. Beside the chapel, on a protuberant rock 110 meters above the Atlantic, one can still see the mark made in the rock by one of the hooves of Dom Fuas’ horse. This episode is usually called The Legend of Nazaré. In 1377, King Fernando I of Portugal founded a new more spacious church which was totally transformed between the 16th and 19th centuries. The Church of Nossa Senhora da Nazaré is a rich baroque building, with splendid tiles on its interior. Behind and above the main altar visitors can see and venerate the miraculous image of our Lady of Nazaré… At this point, allow me the luxury of some memories. From childhood I remember the melody and lyrics scouts titled: The House of the Rising Sun. In the Polish language I remember other words that warmed us at the fire in village of Niechorze near Baltic see, in the early seventies of the 20th century. “There is a house in New Orleans, they call the Rising Sun. And it’s been the ruin of many a poor boy, and God I know I’m one. My mother was a tailor, sewed my new blue jeans. My father was gamblin’ man, down in New Orleans. Now the only thing a gambler needs, is a suitcase and a trunk. And the only time he’ll be satisfied, is when he’s all a drunk. Oh mother, tell your children not to do what I have done. Spend your lives in sin and misery in the house of the Rising Sun. Well I’ve got one foot on the platform, the other foot on the train. I’m going back to New Orleans to wear that ball and chain. Well there is a house in New Orleans, they call the Rising Sun. And it’s been the ruin of many a poor boy and God I know I’m one.” The song in the English language had a negative sense. But in my Polish language was very beautiful. Well, I would say, I did not turn in my life on the wrong path of the boys in New Orleans. Although I can still sing, now in my country, in Poland: By the sea, in a wooden house, where a wave washes the edges, the son was sitting next to her mother there, and so he had been speaking to her. Oh, dear Mum, I’ll go to the ship, call to volunteer, may you be happier, richer … And the mother responds … Oh dear son, you no longer have a father, he died between the waves. You are alone in the world. You need to give advice to himself … Thus, when looking at the waves of the Atlantic and read the legend Nazare, I told myself that once again, you have to persevere on the road, which indicated, has shown you Mother of God. Dear reader might otherwise be explained by this story. But I think that sense it will be the same. If you always know the answer, if you know, If you want to see only happiness, you talk to me extremely, fondly good-bye! Talk to me yet … I love you. I beg you, you talked nothing to me. Not surprise for me, already you have not been such a nice. You saw on me only, and I knew, that something was over. O! Ela, you lost friend forever. You can finally teach that love must not be rejected. So there is not enough that you understand. But in secret I tell you, that the world pell-mell and I mad about you, and still, still I wish you. It was the first great love. I loved you like no one else. Today a heaven is like a paler, I’m not already there…And I could now say here. “It was warm spring day when the boys from the Paul Street drove into the ground with silver-headed the spears, and on top of his fortress hung the red-green flag. They knew that you can fight and win only if there is consent. They knew that you could fight and conquer only if there is consensus. Whether they beat the Red Shirts? That garden again became for them a calm place fun? “( The Paul Street Boys by the Hungarian writer Molnar Ferenc). The Paul Street Boys (1907), which insured his lasting popularity. Translated into English in 1927 and here updated, the novel about two gangs of boys fighting a war for a piece of land, a derelict building site which to them is a cherished symbol of freedom, is still the same fascinating story it was nearly a century ago.  The novel is about schoolboys in the rapidly developing Budapest at the turn of the 20th century, who defend their playground, the “grund”, from the “redshirts”, a team of other boys who want to occupy it. The boys regard the “grund” as their “Fatherland”, constitute themselves its “National Army” and constantly use all the terminology of nationalism as common at the time in Hungary as elsewhere in Europe. The “battle”, fought with “sandbombs”, ends when the smallest and weakest boy, Ernő Nemecsek, whom the other boys earlier mistakenly thought a “traitor”, dies. Nemecsek, already gravely ill, dies of the effects of pneumonia after joining the battle in spite of his serious illness. Soon after his death, the boys are chased off their beloved “grund”, “Fatherland” by engineers who inform them that an apartment building will be erected on the spot. The book ends with a mood of dejection and disillusion, with a character remarking bitterly “The Fatherland has betrayed us”. “At the time Ferenc Molnár wrote The Paul Street Boys, Cooper’s Indian war-stories were extremely popular in Hungary and there is the flavour of their morality in this book,” writes Mátyás Sárközi, Molnár’s grandson, in his Preface to the present edition. “There are examples of good cameraderie, loyalty, idealism, but Molnár always manages to save himself from being just a shade too sentimental. Like Mark Twain he has the wit and the good writer’s sense to mix the grotesque with the pathetic.” A true world classic of its kind, The Paul Street Boys, which has been out of print for decades, is a juvenile classic that has lost none of its magic. The book has earned the status of the most famous Hungarian novel in the world. It has been translated into many languages and in several countries is a mandatory or recommended reading in schools. Ernő Nemecsek is now ranked in those schools among the eternal heroes of youth literature, such as Oliver Twist or Tom Sawyer. With the stay in the Portuguese of Fatima remembered I the youthful world, the land can sometimes be desolate and unlove, as the Holy Land. Then who can provide us with the presence of other people around us, it is only the Mother of God. So, I also remember, my mother had a friend guest who used to visit us on the flat once a month. His name was . George. He was a tall, florid man with a good-natured expression, a big square face, and fair curly hair springing straight up from his forehead. His hands, his fingernails, were as clean as soap, and his hips were a little plump. My name for him was- the Lord. I had a mean tongue. But I believe I meant no harm. Hardly any harm. After  my mother died he did not come anymore. Could God have already found another land of happiness? We are sometimes little bit just as people,  not enough people. Meanwhile, we depend on each other. In the meantime do apart. We assist. We need help. So, let’s us pray, God, Our Lady of Rosary, have mercy on us sinners.

Stanisław Barszczak, Journey to Portugal,1

The Shrine of Our Lady of Fatima (Portuguese: Nossa Senhora do Rosário da Fátima) is one of most famous Marian shrines in the world. Some four million people visit Fatima each year, drawn by apparitions of the Virgin Mary reported by three local shepherd children in 1917 year. I went to Fatima from the heart. The pilgrimage lasted from twenty eighth September to fifth October 2011. I flew from Krakow by Brussels to Lisbon. Everywhere the beautiful sun, nor rain. In Lisbon I have been in church of Saint Antony and in the Cathedral (Se), a call will be made there to visit the home of great saint. I visited the town on the tram number 28, the ship sailed from Terrejo to Barrejo and back. I have seen the mould, rust on the industrial Hall Barrejo.  I always thought that the message of every mother is unique, so I following the voice of my mother I wanted to pray at the Shrine of Our Mother of Fatima. Furthermore, I remember constantly meeting fifteen years ago with my godfather, who had read just about the apparitions at Fatima. Even then I wanted to be at Fatima. I succeeded, I went to all places of apparitions. Square between the Basilica of Our Lady of the Rosary (1953) and the Basilica of the Holy Trinity (2007) is beautiful. This, however, surrounding the sacred site leaves much to be desired. Nevertheless the ‘valley’ close to Sanctuary disappointed me the first time I saw it. Places are apt to do that when you’ve set them up in your imagination. The time of year during my visit was very early autumn, and the forest were brown, or a kind of lilac brown, reminding me of the forest around Olsztyn. There had been no water except a water was running fast and clear, that flowed from the taps in the square in front of the chapel of Our Lady. The candles, torches, which I had at first taken to be interesting remnants of  worship were too numerous and well kept up to be anything but handy sheep pens. First Appearances. On the 13th of each month from May to October 1917, the Virgin Mary is said to have appeared to three shepherd children – Lúcia dos Santos (age 10) and her cousins Jacinta (age 7) and Francisco Marto (age 9) – in the fields outside the village of Aljustrel near Fatima. The children later said that her coming had been preceded by an “angel of peace” who appeared in 1916. Lúcia described her vision of Mary as “more brilliant than the sun, shedding rays of light clearer and stronger than a crystal glass filled with the most sparkling water and pierced by the burning rays of the sun.” According to Lúcia’s account, Mary exhorted the children to do penance to save sinners. They wore tight cords around their waists to cause pain, abstained from drinking water on hot days, and other works of penance. Most important, she asked them to say the Rosary every day. She reiterated many times that devotion to the Rosary was the key to personal and world peace. Many young Portuguese men, including relatives of the visionaries, were then fighting in World War I. Lúcia later reported that during the second apparition on June 13, the Virgin Mary predicted the deaths of two of the children. When Lúcia asked the Virgin to take them to heaven soon, Mary replied, “Yes, I shall take Jacinta and Francisco soon, but you will remain a little longer, since Jesus wishes you to make me known and loved on earth. He wishes also for you to establish devotion in the world to my Immaculate Heart.” On July 13, the Virgin is said to have revealed the Three Secrets of Fatima to the children, which consist of prophecies about the future and have been the focus of much interest ever since. The secrets were not written down until 1941, when Lúcia was asked to compose memoirs about Fatima and her cousins so their canonization proceedings could begin. The first secret described a horrific vision of Hell. The second secret foretold the end of World War I and the beginning of World War II and called for the “Consecration of Russia to the Immaculate Heart of Mary.” Many believe Pope John Paul II fulfilled this request in 1984 by giving a blessing over the world, including Russia, shortly before the collapse of the Soviet Union. There is some confusion as to whether Sister Lúcia believed this fulfilled the request of Mary. The Vatican kept the third secret under wraps until Easter 2000 – despite Lúcia’s declaration that it could be released to the public after 1960. The officially released text of the third secret was unspecific in nature, leaving it open to various interpretations. The vague nature of the secret has led to speculation that the Vatican did not release its entire contents. The secret speaks of a pope being killed by soldiers at the foot of a cross on top of a mountain, along with many other bishops and priests. The Church’s interpretation is that this predicts the May 13, 1981 assassination attempt on Pope John Paul II by Turkish gunman Mehmet Ali A?ca in Saint Peter’s Square. John Paul himself credited Our Lady of Fatima with saving his life, saying he saw her intervening to deflect the gunman’s arm and he maintained consciousness on the ride to the hospital by keeping his mind focused on her. The Sun Miracle. On her last visit on October 13, a crowd of 70,000 people, including reporters from anti-religious newspapers, gathered in a torrential rainstorm to witness the scheduled arrival of the Virgin Mary, which led to the famous Sun Miracle of Fatima. Around noon, many of the observers testified they saw wondrous things in the heavens: the rain clouds parted, the “sky opened up” and the sun seemed to spin in the sky, change colors, or go completely dark for several minutes, before appearing to plunge towards the earth. Some feared it was the Last Judgment. Many agreed that a major miracle had occurred. Only the children saw the Virgin appear, however. One of those who witnessed and reported the strange solar phenomena was Avelino de Almeida, a reporter who had ridiculed the so-called miracles at Fatima in previous articles. His photographer did not see it, but shot pictures of the mesmerized crowd looking into the sky. There is no independent verification of the solar phenomenon, and no movement or other phenomenon of the sun was registered by scientists at the time. Fates of the Visionaries. Francisco and Jacinta Marto both fell victim to the Great Spanish Flu Epidemic of 1919. Exhumed in 1935 and again in 1951, Jacinta’s body was found incorrupt, while Francisco’s had decomposed. Francisco and Jacinta were declared “venerable” by Pope John Paul II in a public ceremony at Fatima on May 13, 1989, and John Paul returned on May 13, 2000, to declare them “blessed.” Jacinta is the youngest non-martyred child ever to be beatified. Lúcia reporting seeing the Virgin again in 1925 at the Dorothean convent at Pontevedra, Spain, and was asked to convey the message of the First Saturday Devotions. Lúcia was transferred to a convent in Tuy, Spain, in 1928. In 1929, Lúcia reported that Mary returned and repeated her request for the Consecration of Russia to her Immaculate Heart. Lúcia reportedly saw Mary in private visions off and on throughout her life. Most significant was the apparition in Rianxo, Spain in 1931, in which Jesus taught Sister Lúcia two prayers and delivered a message to give to the hierarchy of the Church. In 1947, Sister Lúcia left the Dorothean order and joined the Carmelite order in a convent in Coimbra, Portugal. She died on February 13, 2005, at the age of 97. The date is significant for Fatima devotees, being on the 13th day of the month. After her death, Cardinal Joseph Ratzinger (then head of the Congregation for the Doctrine of the Faith) ordered her cell sealed off, perhaps to examine it for Lúcia’s canonization proceedings. Development of the Shrine and Pilgrimage. Construction on the first place of worship, the Chapel of Apparitions, began on April 28, 1919. Permission was first granted for the celebration of Mass at the shrine in October 1921 and on June 26, 1927, the Bishop of Leiria presided over an official ceremony in the Cova da Iria. On October 13, 1930, the 13th anniversary of the Sun Miracle, the Bishop of Leiria issued this statement authorizing the cult: In virtue of considerations made known, and others which for reason of brevity we omit… and after hearing the opinions of our rev. advisors in this diocese, we hereby: 1) Declare worthy of belief, the visions of the shepherd children in the Cova da Iria, parish of Fátima, in this diocese, from 13 May to 13 October, 1917. 2) Permit officially the cult of Our Lady of Fátima. Devotion to Our Lady of Fatima received unprecedented official support from several popes, including Pius XII (1939-58), Paul VI (1963-78) and John Paul II (1978-2005). Pope Pius XII issued a message encouraging devotion to her on May 13, 1946, and again in 1950, when he declared, “may Portugal never forget the heavenly message of Fátima, which, before anybody else she was blessed to hear. To keep Fátima in your heart and to translate Fatima into deeds, is the best guarantee for ever more graces.” On May 13, 1967, Pope Paul VI prayed at the shrine with Sister Lucia. Finally, as described above, Pope John Paul II credited Our Lady of Fátima with saving his life during the assassination attempt in 1981. He came to Fatima as a pilgrim on May 12, 1987, to express his gratitude, and the following day, he officially consecrated the human race to the Immaculate Heart of the Virgin, as Pius XII had done before him. The primary building at the shrine is the Basilica of Our Lady of Fatima, a gleaming Neoclassical church begun on May 13, 1928, and consecrated on October 7, 1953. Its slender central spire rises 65 meters high. The church is flanked by monumental colonnades and overlooks a large open plaza, the center of which is occupied by a Monument to the Sacred Heart of Jesus (1932). The monument stands over a spring that was discovered there and was, according to the shrine, “the instrument of many graces.” Guards at the basilica doors may stop visitors who are not suitably dressed, which means general modesty, no shorts on men, and skirts or dresses on women. Inside, there are 15 altars dedicated to the 15 mysteries of the rosary as well as the tombs of the young visionaries, Francisco Marto and Jacinta Marto, who died in 1919 and 1920 respectively and were beatified in 2000. The high altar painting depicts the Message of Our Lady of Fatima to the three children. Included in the painting are figures of the local bishop as well as Pope Pius XII (who consecrated the world to the Immaculate Heart of Mary in 1942), Pope John XXIII and Pope Paul VI. The four corners of the basilica are occupied by statues of men especially devoted to the rosary and the Immaculate Heart of Mary: St. Anthony Claret, St. Dominic of Gusman, St. John Eudes and King St. Stephen of Hungary. The great organ (1952) has 12,000 pipes. The other main stop for pilgrims to Fatima is the Chapel of Apparitions, an open-air chapel built on the site of the appearances. It is open year-round for regular services and can be virtually visited by a high-resolution webcam. The original chapel was built in 1919, then blown up on the night of March 6, 1922, by those who suspected the church of staging the miracles. Inside the modern chapel is a single white column over the site of a small holm oak tree over which the Virgin Mary appeared on May 13, 1917. That oak fell victim to souvenir collectors long ago, but a large replacement tree grows near the entrance to the sanctuary by the rectory.Near the entrance to the sanctuary by the rectory is a Berlin Wall Monument, containing a 5,732-pound chunk of the wall donated by a Portuguese emigrant to Germany after it fell in 1989. He offered it as a memorial of God’s intervention in bringing down Communism, as promised at Fatima. Some Fatima pilgrims also visit the original burial site of Francisco and Jacinta at a cemetery on the outskirts of Fatima. In Aljustrel 3.2 km away, the homes of the children have been left mostly unchanged, giving an idea of what the little village was like before the grand shrine was built. A particularly popular site is the Hungarian Stations of the Cross, consisting of 14 little chapels leading along 3 km of inclined stone walkways to a marble monument of Christ on the cross. Pilgrims arrive in Fatima throughout the year, but especially in the summer and on the feast days of May 13 and October 13. On May 12 and October 12, crowds of pilgrims (as many as 75,000) throng the small town in cars, on bicycles, in donkey carts, or on foot. Some approach the shrine on their knees in penance. Once in Fatima, they camp out and wait for dawn. On the 13th, pilgrims wave their handkerchiefs in homage as a statue of Our Lady of Fatima is passed through the central square between about 10am and 12:30pm. There are large torch-light processions held in the evenings. (information on how to go to Fatima from the Internet)

Stanislaw Barszczak, Seventy thousand Berliners

Seventy thousand Berliners gathered in the Olympic stadium in the capital of Germany to see the pope Benedict XVI on the threshold of this fall. And now I see those thousands of people everywhere, even saw them in the distant Fatima. What the hell are they all looking for? A way out. A way to the right way out. A way to leave. A way to go. A way to have had it, to have had enough of it, to be done with it. A decent way to give it all over to the giver of it all. As I understand, the whole world and every human being in it is everybody’s business. One day in the afternoon of the world, glum death will come and sit in you, and when you get up to walk, you will be as glum as death, but if you’re lucky, this will only make the fun better and the love greater. I am out here in the far West, in Fatima, in a small room on the house of Our Lady, Sorrowful Mother of God, close to Sanctuary, writing to common people, telling them in simple language what they already know. Apparitions of Our Lady of Fatima I have already described in a separate letter. Fatima today is a special place. There is no America and there is no England, and no France, and no Italy. There is only the earth…Standing at the edge of a city, a man could feel that we had made this place of streets and dwellings in the stillness of the desert, and that we had done a brave thing… Or a man could feel that we had made this city in the desert and that it was a fake thing and that our lives were empty lives, and that we were the contemporaries of the jack rabbits. So, here I want to give you only some general reflections which occurred to me after stay of mine in Fatima. I don’t think my writing is sentimental, although it is a very sentimental thing to be a human being. I began to write in the first place because I expected everything to change, and I wanted to have things in writing the way they had been. Just a little things, of course. A little of my little. I took to writing at an early age to escape from meaninglessness, uselessness, unimportance, insignificance, poverty, enslavement, ill health, despair, madness, and all manner of other unattractive, natural and inevitable things. In my youth I couldn’t understand the language, I couldn’t understand a word in the whole book, but it was somehow too eloquent to use for a fire. What I intended to do was to burn a half dozen of my books and keep warm, so that I could write my story, but when I looked around for titles to burn, I couldn’t find any. There is much for a young writer to learn from our poorest writers. It is very destructive to burn bad books, almost more destructive than to burn good ones. This was such bad writing that it was good. It seemed to me that I had no right to burn a book I hadn’t even read. This is what drives a young writer out of his head, this feeling that nothing is being said. The only thing I can talk about, Saroyan says, is the cold because it is the only thing going on today. I believe there are ways whose ends are life instead of death. I love Poland and I love Portugal and I belong to both, but I am only this: an inhabitant of the earth, and so are you, whoever you are… Fatima is a part of us. When I was eleven years old, one Sunday, I remember, the priest Raymond Frydrych, today my great friend, came to our Parish Rector and in the church with the help of technology we could then watch a movie about the far Portugal children. I saw that tears were in his eyes and his mouth was twisting with agony like the mouth of a small boy who is in great pain but will not let himself cry. But, above all, joy and peace in hearts of Jacinta, Francesco and Lucia. I will never forget loud music accompanying the presentation of new casualties during the Marian apparitions. It really happened. This really occurred. Now I am a living witness to that era. Third and most important person of the children, talking with his Mother of God, lived after this event even more than 23 years.We didn’t say anything so far because there was such an awful lot to say, and no language to say it in… Over the years and days I found many men to whom I felt deeply grateful … but the first creature to whom I felt definitely related was a Holy Mary, mother of Jesus. I believed from the beginning of remembered experience that I was somebody with an incalculable potential for enlargement … I felt at the same time, and pretty much constantly, that I was nothing in relation to Enormity, the Unknown, and the Unknowable. I get in trouble for tackling an issue of the human nature. A man cannot write a poem or a story that will transform the whole nature of man, his reality and his truth, making them greater and nobler…We are still men in the world, but not alone as Jesus yet. For this reason William Saroyan gave the question Jesus never said anything about absurdity… he didn’t even try to make the theory understandable in terms of the reality and experience of the rest of us. For if everybody else is also not what Jesus said he was, what good is what he said? On the other side every man in the world is better than someone else and not as good as someone else. If I have any desire at all, it is to show the brotherhood of man. So, you just change your attitude now please, young man. I don’t like to see kids throw away their truth just because it isn’t worth a dime in the open market. Now, if I want to do anything, I want to speak a more universal language. One day, back there in the good old days when I was nine and the world was full of every kind of magnificence, and life was still a delightful and mysterious dream, my buddy Lonia, who was considered crazy by everybody who knew him except me, came to my house at four in the morning and woke me up by tapping on the window of my room. “Stasiu,” he said. I jumped out of bed and looked out the window. I couldn’t believe what I saw. It wasn’t morning yet, but it was summer and with daybreak not many minutes around the corner of the world it was light enough for me to know I wasn’t dreaming. My buddy Lonia was sitting on a beautiful white horse. I was a little afraid of him; not the boy himself, but of what he seemed to be: the victim of the world… One of us is obviously mistaken…He was just a young man who’d come to town on a horse from the east, bored to death or something, who’d taken advantage of the chance to be entertained by a small-town kid who was bored to death, too. That’s the only way I could figure it out without accepting the general theory that he was crazy…Then I imagined that from the horse he went on the trapeze ropes.Through the air on the flying trapeze, his mind hummed. Amusing it was, astoundingly funny. A trapeze to God, or to nothing, a flying trapeze to some sort of eternity; he prayed objectively for strength to make the flight with grace. Then swiftly, neatly, with the grace of the young man on the trapeze, he was gone from his body. For an eternal moment he was still all things at once: the bird, the fish, the rodent, the reptile, and man… An ocean of print undulated endlessly and darkly before him. The city burned. The herded crowd rioted. The earth circled away, and knowing that he did so, he turned his lost face to the empty sky and became dreamless, unalive, perfect. I am interested in madness. I believe it is the biggest thing in the human race, and the most constant. How do you take away from a man his madness without also taking away his identity? Are we sure it is desirable for a man’s spirit not to be at war with itself. When I was fifteen and had quit place of my youth forever, I went to learn in a school vineyard at Częstochowa with a number of colleagues, one of whom was only a year or two older than myself, an earnest boy named Jack. One hot day in June, while we were on holidays, I said to this boy, simply in order to be talking, “If you had your wish, Jack, what would you want to be? A doctor, a farmer, a singer, a painter, a matador, or what?” Jack thought a minute, and then he said, “Passenger.” This was exciting to hear, and definitely something to talk about at some length, which we did. He wanted to be a passenger on anything that was going anywhere, but most of all on a ship. Everybody has to die, but I always believed an exception would be made in my case. Then I said to myself, babies who have not yet been taught to speak any language are the only race of the earth, the race of man: all the rest is pretence, what we call civilization, hatred, fear, desire for strength. I see life as one life at one time, so many millions simultaneously, all over the earth…I began to visit Fatima as soon as I had earned the necessary money. But now is my the first visit to Portugal. I love Portuguese people, all of them. I love them because they are a part of the enormous human race, which of course I find simultaneously beautiful and vulnerable. It is simply in the nature of the Portuguese to question, to speculate, to discover, to invent, to revise, to restore, to preserve, to make, and to give. And now in these first days of the month October 2011 I approached quietly, not only with the Portuguese, but with people-pilgrims from a distant corner of the world now Korea, fraternal Africa, and still close to England, Croatia, Ukraine, France, Germany, to honor the Mother of God Fatima, in her chapel, and pray for her intercession in the various needs of the modern world. I should like to see any power of the world destroy this race, this small tribe of unimportant people, whose wars have all been fought and lost, whose structures have crumbled, literature is unread, music is unheard, and prayers are no more answered. Go ahead, destroy world. See if you can do it. Send them into the desert without bread or water. Burn their homes and churches. Then see if they will not laugh, sing and pray again. For when two of them meet anywhere in the world, see if they will not create a New Portugal. Their singing wasn’t particularly good, but the feeling with which they sang was not bad at all. I believe there are ways whose ends are life instead of death. I have been to the place, Portugal. There is no nation there, but that is all the better. And I’m no Portuguese. I’m a Pole. Well, the truth is I am both and neither. I care so much about everything that I care about nothing. The business of polishing my shoes satisfies my soul. The purpose of my life is to put off dying as long as possible. I have managed to conceal my madness fairly effectively, and as far as I know it hasn’t hurt anybody badly, for which I am grateful.  My work has always been the product of my time. I am deeply opposed to violence in all its forms, and yet I myself am violent in spirit, in my quarrel with the unbeatable: myself, my daemon, God, the human race, the world, time, pain, disorder, disgrace and death. I believe that time, with its infinite understanding, will one day forgive me. I believe in my work and am eager for others to know about it. It is better to be a good human being than to be a bad one. It is just naturally better. Wars, for us, are either inevitable, or created. Whatever they are, they should not wholly vitiate art. What art needs is greater men, and what politics needs is better men… One trouble day my colleague Janusz then said to me swiftly, “Lonia is dead.” Maybe it’s a mistake. Maybe it wasn’t our colleague. Maybe it was somebody else. The telegram says it was Lonia. But maybe the telegram is wrong. Everything is changed- for you. But it is still the same, too. The loneliness you feel has come to you because you are no longer a child. But the whole world has always been full of that loneliness. The loneliness does not come from the War. The War did not make it. It was the loneliness that made the War. You must remember always to give, of everything you have. You must give foolishly even. You must be extravagant. You must give to all who come into your life. Then nothing and no one shall have power to cheat you of anything, for if you give to a thief, he cannot steal from you, and he himself is then no longer a thief. And the more you give, the more you will have to give. Everything alive is part of each of us, and many things which do not move as we move are part of us. The sun is part of us, the earth, the sky, the stars, the rivers, and the oceans. All things are part of us, and we have come here to enjoy them and to thank God for them. Death is not an easy thing for anyone to understand, least of all a child, but every life shall one day end. But as long as we are alive, as long as we are together, as long as two of us are left, and remember him, nothing in the world can take him from us. His body can be taken, but not him. You shall know your father better as you grow and know yourself better. He is not dead, because you are alive. Time and accident, illness and weariness took his body, but already you have given it back to him, younger and more eager than ever. I don’t expect you to understand anything I’m telling you. But I know you will remember this- that nothing good ever ends. If it did, there would be no people in the world- no life at all, anywhere. And the world is full of people and full of wonderful life. Dear Reader, I am presenting here only places where I’ve done time. I did my best, and let me urge you to do your best, too. Isn’t it the least we can do for one another? My work is writing for you of the places of mine, of a prayer on the chapel of Our Lady of Fatima also, but my real work is being. Pray for us Mother of God constantly.

Stanisław Barszczak—Sie müssen wie die Engel für die Welt sein(2)—

Sechste Erscheinung Mariens am 13. Oktoberi 1917: Berichte von vielen Pilgern und der Presse haben Fatima im ganzen Land bekannt gemacht. Am 13. Oktober 1917 waren trotz der Kälte und strömenden Regens 60.000 bis 70.000 Menschen aus allen Schichten der Bevölkerung zur Cova da Iria gekommen. Obwohl die Cova da Iria durch den vielen Regen einer Sumpflandschaft glich, haben, für einen guten Platz und eine gute Sicht, nicht wenige die ganze Nacht dort verbracht. Die Seherkinder wurden von ihren Eltern begleitet. An der Steineiche angekommen, forderte Lúcia die Menge auf: “Ihre müsst die Regenschirme schließen. Dann knieten sich die Kinder hin und begannen den Rosenkranz zu beten. Die durchnässten und vor Kälte steif gefrorenen Pilger beteten den Rosenkranz mit. Es war genau 12 Uhr, als die heilige Jungfrau erschein. Eine weiße Wolke, gleich einer Weihrauchwolke, umhüllte die Seherkinder und sich etwa 5-6 Meter erhob. Lùcia stellte die Frage: “Was verlangt Ihr von mir?” Die Dame antwortete: “Ich bin die Königin des Rosenkranzes. Ich will, dass man hier zu meiner Ehre eine Kapelle errichte und das ich “Unsere Liebe Frau vom Rosenkranz” bin. Ich will, dass man weiterhin täglich den Rosenkranz bete. Es ist notwendig, dass die Menschen sich bekehren und um Verzeihung ihrer Sünden beten. Man soll Gott unseren Herrn nicht mehr beleidigen, der schon so viel beleidigt worden ist. Dann wird der Krieg dem Ende entgegen gehen und die Soldaten werden bald heimkehren.” Mit einem Zug von Trauer sprach Maria weiter: “Mögen die Menschen doch aufhören, Gott den Herrn zu beleidigen; denn Er ist schon soviel beleidigt worden.” Das waren ihre letzten sehr eindringlichen Worte. Dann breitete Maria wiederum die Hände aus, die im glänzenden Licht erstrahlten und wies zur Sonne. Lùcia ruft der Menge zu: “Schaut zur Sonne!”  Mit einem Schlag hörte es auf zu Regnen, die Wolken schoben sich zur Seite und gaben den Blick zu Sonne frei. Gott gab ein doppeldes Schauspiel, eins für die vielen Pilger, sowie eins für die Seherkinder. Das Wunder, das die vielen Pilger sahen: Die Sonne erschien im Zenit, wie eine silberglänzende Scheibe die heller schien als normal, aber nicht blendete. Sie begann sich mit rasender Geschwindigkeit wie ein Feuerrad um sich selbst zu drehen. Dabei leuchtete sie in allen Farben des Regenbogens und streute nach allen Seiten Lichtflämmchen und Feuergarben aus. Der Himmel, die Erde, die Felsen, die Bäume und die Menschen waren abwechseld in gelbes, grünes, rotes, blaues und violettes Licht gehüllt. Einige Augenblicke stand die Sonne still, nur um das Schauspiel noch zwei Mal zu wiederholen. Jedes Mal wurde das Schauspiel schöner und beeindruckender. So schön, wie es sich keine Fantasie vorstellen kann. Der Eindruck auf die Menschen war unbeschreiblich und wie gebannt schauten sie zum Himmel. Plötzlich! Es schien, als löse sich die Sonne vom Firmament und stürze in Zickzacksprüngen auf die Erde. Ein ungeheuerer Schreckensschrei aus “Mein Gott, ich glaube!”, “Mein Jesus, Barmherzigkeit!” “Maria!” stieg von den Pilgern zum Himmel empor. Viele fingen an das Vater-unser, das Ave Maria usw. zu Beten. Als ob das Beten und die Reueakte Wirkung zeigen würden, bleibt die Sonne stehen und bewegte sich auf ihren, von Gott zugewiesen, Platz zurück. Überwältigt von den Ereignissen sang die Menge am Ende gemeinsam das Credo. Als sich die Menge wieder beruhigt hatte, bot sich ihnen eine Überraschung. Die Kleider der Leute trocknete in wenigen Minuten und wurde wieder vollständig sauber. Während die Pilger zur Sonne schauten und das Sonnenwunder erlebten, sahen die Seherkinder ihr Wunder. Maria hatte im September den Kindern versprochen, dass sie im Oktober mit dem hl. Josef und dem Jesuskind zurückkommen werde. Über die Erscheinung, die nur Lucia, Francisco und Jacinta erleben durften teilte Lùcia am 13. Oktober folgendes mit: “Als Maria zur Sonne emporstieg und in der Ferne verschwand, folgten wir ihr mit den Blicken. Da sahen wir plötzlich neben der Sonne die Heilige Familie: rechts Maria in einem weißen Kleid und mit blauem Mantel, links den heiligen Josef mit dem Jesuskind auf dem Arm. Das Jesuskind war klein, ungefähr ein Jahr alt. Beide trugen ein hellrotes Gewand” Darauf sah Lùcia, wie das Jesus die Pilger segnete. Dann zeigte sich Maria als “Unsere Liebe Frau von den sieben Schmerzen”, aber ohne Schwert in der Brust. Zum Schluss erschein ihnen Maria, so glaubten es die Kinder, als “Unsere Liebe Frau vom Berge Karmel”. Erst als ihre Versionen vorbei waren, konnten auch die Kinder das Sonnenwunder sehen…Also, Jesus zu Sr. Lucia:Viele Seelen beginnen die Sühneandacht, aber nur wenige bleiben bis zum Schluss treu, und jene, die ausharren, tun es nur, um die dort versprochenen Gnaden zu erlangen. Diejenigen Seelen, welche die fünf ersten Samstage eifrig und in der Absicht halten, um deiner himmlischen Mutter Sühne zu leisten, sind mir wohlgefälliger als jene, die dies fünfzehnmal in Lauheit und Gleichgültigkeit tun. “ Die Seligsprechung der Fatima-Kinder Jacinta und Francisco Marto durch Papst Johannes Paul II. am 13. Mai in Fatima zählt zu den großen Ereignissen im Heiligen Jahr 2000 und erfüllt die Gläubigen auf dem ganzen Erdkreis mit Freude und Dankbarkeit. Mit der Seligsprechung der beiden Seherkinder am dreiundachtzigsten Jahrestag der ersten von sechs Erscheinungen der Gottesmutter in der Cova da Iria rückt Fatima erneut in den Blickpunkt der Weltöffentlichkeit… Die Seherkinder, die damals zehnjährige Lucia dos Santos und das Geschwisterpaar Jacinta und Francisco Marto, erlebten die Höllenvision und das von der Gottesmutter angekündigte Sonnenwunder, das an die 70.000 Menschen sahen… Schwester Lucia, die 97jährig, in einem Kloster in Coimbra lebte, berichtete darüber: ,,Als die Gottesmutter die Worte ,opfert euch für die Sünder’ aussprach, öffnete sie die Hände, wie sie es schon in den beiden vergangenen Monaten getan hatte. Das Strahlenbündel, das von ihren Händen ausging, schien in die Erde einzudringen, und wir sahen etwas wie ein grosses Feuermeer, und in ihm versunken schwarze, verbrannte Wesen, Teufel und Seelen in Menschengestalt, die fast wie durchsichtige, glühende Kohlen aussahen. Sie wurden innerhalb der Flammen in die Höhe geschleudert und fielen von allen Seiten herab wie Funken bei einer grossen Feuersbrunst, gewichtlos und doch nicht schwebend; dabei stiessen sie so entsetzliche Klagelaute, Schmerzens- und Verzweiflungsschreie aus, dass wir vor Grauen und Schrecken zitterten. Die Teufel hatten die schreckliche und widerliche Gestalt unbekannter Tiere, waren jedoch durchsichtig wie glühende Kohle… Diese Vision dauerte einen Augenblick; und wir müssen unserer himmlischen Mutter danken, dass sie uns vorher den Himmel versprochen hatte; ich glaube, sonst wären wir vor Schrecken und Entsetzen gestorben. Gleichsam um ihre Hilfe zu erbitten, blickten wir zur Madonna auf; da sagte sie voll Güte und Traurigkeit: Ihr habt die Hölle gesehen, auf welche die armen Sünder zugehen. Um sie zu retten, will Gott in der Welt die Verehrung meines Unbefleckten Herzens verbreiten. Wenn man das tut, was ich euch sage, werden viele Seelen gerettet, und der Friede wird kommen. Der Krieg geht seinem Ende entgegen; aber wenn man nicht aufhört, Gott zu beleidigen, wird nicht lange Zeit vergehen, bis ein neuer, noch schlimmerer, beginnt. Wenn ihr eines Nachts ein unbekanntes Licht sehen werdet, so wisset, es ist das Zeichen von Gott, dass die Bestrafung der Welt für ihre vielen Verbrechen nahe ist: Krieg, Hungersnot, Verfolgungen der Kirche und des Heiligen Vaters. Um das zu verhindern, verlange ich die Weihe Russlands an mein Unbeflecktes Herz und die Sühnekommunion am ersten Sonntag des Monats. Wenn man meine Bitten erfüllt, wird Russland sich bekehren, und es wird Friede sein. Wenn nicht, wird es seine Irrlehren in der ganzen Welt verbreiten, Kriege und Verfolgungen der Kirche hervorrufen; die Guten werden gemartert werden, der Heilige Vater wird viel zu leiden haben; mehrere Nationen werden vernichtet werden…” Nach den Worten ,,Mehrere Nationen werden vernichtet werden” hat die Gottesmutter das 3. Fatimageheimnis verkündet. Doch Marias Offenbarung fand wenig Gehör. Somit brach der Zweite Weltkrieg aus, wie sie vorausgesagt hatte. Dieser endete mit einem Sieg des Kommunismus, der sich ein Drittel der Welt unterwürfig machte: (Quelle: “Ave-Kurier”, Mai/Juni 2000, Nr.5/6, Seite 3) …Daher gibt es drei Geheimnisse von Fátima. Erstes und zweites Geheimnis: Ich werde daher etwas über das Geheimnis sagen und die erste Frage beantworten müssen. Welches ist das Geheimnis? Ich glaube, ich kann es sagen, da ich doch die Erlaubnis vom Himmel dazu habe. Die Vertreter Gottes auf Erden haben mich verschiedentlich und in mehreren Briefen dazu ermächtigt. Ich glaube, dass Eure Exzellenz einen davon aufbewahrt. Er stammt von P. Jose Bernardo Goncales, und er trug mir darin auf, an den Heiligen Vater zu schreiben. Ein Punkt in diesem Schreiben bezieht sich auf die Offenbarung des Geheimnisses. Etwas habe ich bereits gesagt. Aber um dieses Schreiben, das kurz sein sollte, nicht zu lang werden zu lassen, habe ich mich auf das Nötigste beschränkt und überliess es Gott, mir eine günstigere Gelegenheit dafür zu geben. Im zweiten Schreiben habe ich bereits den Zweifel geschildert, der mich vom 13. Juni bis 13. Juli quälte und der bei dieser Erscheinung völlig verschwand.  Nun gut! Das Geheimnis besteht aus drei verschiedenen Teilen, von denen ich zwei jetzt offenbaren will. Der erste Teil war die Vision der Hölle. Unsere Liebe Frau zeigte uns ein grosses Feuermeer, das in der Tiefe der Erde zu sein schien. Eingetaucht in dieses Feuer sahen wir die Teufel und die Seelen, als seien es durchsichtige schwarze oder braune, glühende Kohlen in menschlicher Gestalt. Sie trieben im Feuer dahin, empor geworfen von den Flammen, die aus ihnen selber zusammen mit Rauchwolken hervorbrachen. Sie fielen nach allen Richtungen, wie Funken bei gewaltigen Bränden, ohne Schwere und Gleichgewicht, unter Schmerzensgeheul und Verzweiflungsschreien, die einen vor Entsetzen erbeben und erstarren liessen. Die Teufel waren gezeichnet durch eine schreckliche und grauenvolle Gestalt von scheusslichen, unbekannten Tieren, aber auch sie waren durchsichtig und schwarz. Diese Vision dauerte nur einen Augenblick. Dank sei unserer himmlischen Mutter, die uns vorher versprochen hatte, uns in den Himmel zu führen (in der ersten Erscheinung). Wäre das nicht so gewesen, dann glaube ich, wären wir vor Schrecken und Entsetzen gestorben. Wir erhoben den Blick zu Unserer Lieben Frau, die voll Güte und Traurigkeit sprach: Ihr habt die Hölle gesehen, wohin die Seelen der armen Sünder kommen. Um sie zu retten will Gott in der Welt die Andacht zu meinem Unbefleckten Herzen begründen. Wenn man tut, was ich euch sage, werden viele Seelen gerettet werden, und es wird Friede sein. Der Krieg wird ein Ende nehmen. Wenn man aber nicht aufhört, Gott zu beleidigen, wird unter dem Pontifikat von Papst Pius XII. ein anderer, schlimmerer beginnen. Wenn ihr eine Nacht von einem unbekannten Licht erhellt seht, dann wißt, daß dies das große Zeichen ist, dass Gott euch gibt, dass Er die Welt für ihre Missetaten durch Krieg, Hungersnot, Verfolgungen der Kirche und des Heiligen Vaters bestrafen wird. Um das zu verhüten, werde ich kommen, um die Weihe Rußlands an mein Unbeflecktes Herz und die Sühnekommunion an den ersten Samstagen des Monats zu verlangen. Wenn man auf meine Wünsche hört, wird Rußland sich bekehren und es wird Friede sein. Wenn nicht, wird es seine Irrlehren über die Welt verbreiten, wird es Kriege und Kirchenverfolgungen heraufbeschwören. Die Guten werden gemartert werden, der Heilige Vater wird viel zu leiden haben, verschiedene Nationen werden vernichtet werden, am Ende aber wird mein Unbeflecktes Herz triumphieren. Der Heilige Vater wird mir Rußland weihen, das sich bekehren wird, und der Welt wird eine Zeit des Friedens geschenkt werden. Der dritte Teil des Geheimnisses, das am 13. Juli 1917 in der Cova da Iria, Fatima, offenbart wurde. Der Vatikan hat das “dritte Geheimnis” von Fatima sogar während des Pontifikats des polnischen Papstes veröffentlicht…Ich schreibe aus Gehorsam gegenüber Euch, meinem Gott, der es mir aufträgt, durch seine Exzellenz, den Hochwürdigsten Herrn Bischof von Leiria, und durch Eure und meine allerheiligste Mutter. Nach den zwei Teilen, die ich schon dargestellt habe, haben wir links von Unserer Lieben Frau etwas oberhalb einen Engel gesehen, der ein Feuerschwert in der linken Hand hielt; es sprühte Funken, und Flammen gingen von ihm aus, als sollten sie die Welt anzünden; doch die Flammen verlöschten, als sie mit dem Glanz in Berührung kamen, den Unsere Liebe Frau von ihrer rechten Hand auf ihn ausströmte: den Engel, der mit der rechten Hand auf die Erde zeigte und mit lauter Stimme rief: Busse, Busse, Busse! Und wir sahen in einem ungeheuren Licht, das Gott ist: “Etwas, das aussieht wie Personen in einem Spiegel, wenn sie davor vorübergehen” einen in Weiss gekleideten Bischof “wir hatten die Ahnung, dass es der Heilige Vater war”. Verschiedene andere Bischöfe, Priester, Ordensmänner und Ordensfrauen einen steilen Berg hinaufsteigen, auf dessen Gipfel sich ein grosses Kreuz befand aus rohen Stämmen wie aus Korkeiche mit Rinde. Bevor er dort ankam, ging der Heilige Vater durch eine grosse Stadt, die halb zerstört war und halb zitternd mit wankendem Schritt, von Schmerz und Sorge gedrückt, betete er für die Seelen der Leichen, denen er auf seinem Weg begegnete. Am Berg angekommen, kniete er zu Füssen des grossen Kreuzes nieder. Da wurde er von einer Gruppe von Soldaten getötet, die mit Feuerwaffen und Pfeilen auf ihn schossen. Genauso starben nach und nach die Bischöfe, Priester, Ordensleute und verschiedene weltliche Personen, Männer und Frauen unterschiedlicher Klassen und Positionen. Unter den beiden Armen des Kreuzes waren zwei Engel, ein jeder hatte eine Giesskanne aus Kristall in der Hand. Darin sammelten sie das Blut der Märtyrer auf und tränkten damit die Seelen, die sich Gott näherten… In unserem Vorbereitung auf das Jubiläum des Jahres 2000 sprach Johannes Paul II. deutlich über die Wiederkunft Christi in Herrlichkeit und die Tatsache, dass wir ihm entgegengehen. Die schwere, blutige Erfahrungen führten zu einer echten Erneuerung der Kirche. Der Heilige Vater wird eine Menge zu ertragen haben … Aber jetzt Schwester Lucia hat ein Engel, der ein Werkzeug in den Händen von Maria ist … Und er sagt, wenn er fährt fort: In deinem Unbefleckten Herzen für alle das Licht der Hoffnung zeigen. Oh, Unbefleckte Herz! Helfen Sie uns, die Gefahr des Bösen, die so leicht Wurzeln schlägt in die Herzen der Menschen heute, und dessen unermeßliche Auswirkungen lasten auf unser Leben und scheinen die Straßen in die Zukunft zu schließen! Jedermann den Angel des Geheimnisses von Fatima sein und eine Dialog mit der Mutter Gottes führen in der Suche nach Rettung der Welt. Wenn jemand noch am Flughafen in Lissabon oder bereits nach Rückgabe des Vaterlandes mich über den Erfolg oder den Zweck meines Besuches fragte, würde ich sagen: Schwester Lucia sehr noch als die Mädchen, um die Freude an die Gott gegebenen betete! Und jetzt welche Proklamation  aus Fatima ich sende? Also, Schwester Lucia gab mir eine Freude! Ich beleuchte nun der Welt als ein Engel! Die Welt bewegt sich in die Richtung der Strafe und Reinigung. Ich würde sogar sagen: kommen zu mir, die Menschen jener Zeit, ich bin Buße der Welt! Ich schaue die Entschlossenheit und Vertrauen in die Gesten der Schwester Lucia über die Rettung der Welt. Daher möchte ich Ihnen die Geheimnisse von Fatima, die Proklamation von Fátima verkünden. Frieden, der in den Vordergrund der Mutter Gottes zu uns bringen wollte, ist immer noch eine Herausforderung für die Menschheit, die am Rande der Lücke von Kriegen und Konflikten, körperliche oder geistige immer befindet sich. Der Weg zum Frieden mit Menschen und Gott eine ist, die von der Mutter des Gottes zum Zeitpunkt seiner zahlreichen Offenbarungen steht, nämlich Umkehr, Buße und Gebet. Dank der Gnade Gottes in der Welt den Weg immer noch in Reichweite der unseren Hand ist.( Informationen über die Geheimnisse von Fatima gebe ich hier für Nachrichten aus dem Internet, Autor)